چوار شه‌ممه‌ , حوزه‌یران 19 2024

ڕاهێنان‌و په‌روه‌ده‌كردنى منداڵ له‌سه‌ر نوێژكردن

و: چیا حه‌مه‌عه‌لی

منداڵه‌كانمان پارچه‌یه‌كن له‌ جگه‌رمان، ئه‌مانه‌تن لاى ئێمه‌، ئایا ده‌بێت ئه‌وئه‌مانه‌ته‌ ونبكه‌ین‌و له‌ده‌ستى بده‌ین، خواى گه‌وره‌ منداڵى پێبه‌خشیوین پێویسته‌ ئێمه‌ش چاودێریان بكه‌ین، چونكه‌ به‌رپرسین لێیان، هه‌روه‌كو سه‌روه‌رمان (د.خ) ده‌فه‌رمێت: “كلُّكم راع، وكلُّكم مسؤول عن رعِیَّته”  متفق علیه، بۆیه‌ له‌ڕۆژى قیامه‌تدا له‌سه‌ر كاروكردوه‌كانى منداڵه‌كانمان لێپرسینه‌وه‌مان لێده‌كرێت، به‌كرده‌وه‌ چاكه‌كانی ئه‌وان ته‌رازووى چاكه‌كانى ئێمه‌ قورسده‌بێت، وه‌ك خواى گه‌وره‌ ده‌فه‌رمێت:  (والَّذِین امنُوا واتَّبَعَتْهُمْ ذرِّیَّتُهُمْ بِإِیمَانٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذرِّیَّتَهُمْ) سورة‌ الطور: الایة‌ 21، هه‌روه‌ها دایك‌و باوك له‌دواى مردن سودمه‌ند ده‌بن له‌و دوعایانه‌ى كه‌له‌لایه‌ن منداڵه‌كانیانه‌وه‌ بۆیان ده‌كرێن، له‌ئه‌نجامى ئه‌و ماندوو بوون‌و تێكۆشانه‌ى دایك‌و باوك كه‌له‌پێناوى په‌روه‌رده‌و فیركردنیاندا كیێشاویانه‌.

پێغه‌مبه‌ر (د.خ) ده‌فه‌رمێت: (إذا مات الإنسان انقطع عمله إلا من ثلاثة‌: صدقة‌ جاریة‌، أو علم یُنْتَفَعُ به، أو ولد صالح یدعو له) رواه مسلم. واته‌ كاتێك مرۆڤ ده‌مرێت هه‌موو كرده‌وه‌یه‌كى له‌گه‌ڵ دنیادا داده‌برێت ته‌نها سێ شت سودى ده‌بێت بۆى: خێرێكى جارى‌و به‌رده‌وام، زانست‌و زانیارییه‌ك كه‌سود به‌كه‌سانى تر بگه‌یه‌نێت، منداڵێكى ساڵح كه‌ دۆعاى بۆ بكات).

زۆربه‌ى دایك‌و باوكان هه‌ولێكى زۆر ده‌ده‌ن بۆ په‌روه‌رده‌كردنى منداڵه‌كانیان، پاره‌یه‌كى زۆر خه‌رجده‌كه‌ن بۆیان، كاتێك منداڵن جۆره‌ها یاریان بۆده‌كڕن، كاتێكیش تۆزێك گه‌وره‌ ده‌بن چه‌نده‌ها یارى ئه‌لكترۆنیان بۆ ده‌كرن‌و وازیان لێده‌هیین به‌دڵى خۆیان سه‌یرى هەرچی پێیان خۆشە بيكه‌ن، به‌ئامانجى ئه‌وه‌ى كه‌وا دایكیان بیزار نه‌كه‌ن‌و به‌و یاریانه‌وه‌ سه‌رقاڵبن، یان بۆئه‌وه‌ى به‌هۆى ئه‌و یاریه‌ ئه‌لكترۆنیانه‌وه‌ زیره‌ك بن‌و فێرى شتى زیاتربن، كاتێكیش منداڵ گه‌یشته‌ ته‌مه‌نى باخچه‌ى ساوایان، زۆربه‌ى دایك‌و باوكان په‌له‌ده‌كه‌ن له‌ناردنى منداڵه‌كانیان بۆ ئه‌وجێگایه‌و دابینكردنى شوێن‌و جێگه‌ بۆیان، دواتریش ده‌یانخه‌نه‌ قوتابخانه‌ى بیانى بۆ فێربوونى زمانه‌كان‌و تابڕوانامه‌ى  به‌رز به‌ده‌ستبهێنن، و ده‌ڵێن: “ده‌مانه‌وێت پاشه‌ڕۆژى مناڵه‌كانمان مسۆگه‌ر بكه‌ین”، لێره‌دا ناڵێین ئه‌وكارانه‌ هه‌ڵه‌و خراپه‌، به‌ڵكو ده‌مانه‌وێت ئاماژه‌ به‌وه‌ بكه‌ین كه‌له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌مانه‌شدا نابێت په‌روه‌رده‌ى ئیسلاممان بیربچێت بۆ منداڵه‌كانمان، چونكه‌ ئه‌و په‌روه‌رده‌یه‌ كاریگه‌رى زۆرى له‌سه‌ر بنیاتنانى كه‌سێتیه‌كى به‌هێزو گونجاوى منداڵ هه‌یه‌.

دایكان‌و باوكان پێویسته‌ گرنگى به‌فێركردنى بنه‌ماكانى ئاینى ئیسلام‌و نوێژو ترسان له‌خواو په‌روه‌رده‌ى دروستى منداڵه‌كانیان بده‌ن، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا خوێندنى منداڵ‌و به‌ده‌ستهێنانى بڕوانامه‌ى به‌رز پشتگوێ نه‌خه‌ن، هه‌ندێ دایك‌و باوك كه‌مته‌رخه‌مى ده‌كەن له‌ڕاهێنانى منداڵ له‌سه‌ر نوێژكردن هه‌ر له‌منداڵییه‌وه‌، هه‌روه‌ها په‌روه‌رده‌ كردنى منداڵ له‌سه‌ر عه‌قیده‌یه‌كى ڕاست‌و خواپه‌رستى و كرده‌وه‌ى باش تا منداڵ ببێته‌ كه‌سێكى سودبه‌خش بۆ كۆمه‌ڵگه‌كه‌ى كه‌یه‌كێك له‌ گه‌وره‌ترین ئه‌و كرده‌وانه‌ى دایك‌و باوك فێرى منداڵه‌كانيان ده‌كەن.

ڕاهێنانى منداڵ له‌سه‌ر پاكوخاوێنى ونوێژكردن، كاریگه‌رییه‌كى گه‌وره‌ى هه‌یه‌ له‌سه‌ر پاشه‌ڕۆژى منداڵ، منداڵیى قۆناغی ڕاسپاردن نیه‌، به‌ڵكو قۆناغی ئاماده‌كردن‌و ڕاهێنان‌و مه‌شقپێكردنه‌، تا ئه‌وكاته‌ى ده‌گاته‌ قۆناغی ڕاسپاردن، ئه‌وكاته‌ ئاماده‌باشی هه‌یه‌ بۆ به‌جێهێنانى ئه‌رك‌و واجباته‌كان‌و هه‌ڵگرتنى ڕاسپارده‌كانى.

له‌سه‌ره‌تادا منداڵ ڕابهێنرێت له‌سه‌ر نوێژكردن له‌ماڵه‌وه‌ له‌گه‌ڵ دایكدا، به‌وه‌ى له‌ته‌نیشت دایكیانه‌وه‌ بوه‌ستن له‌كاتى نوێژكردنداو هه‌ندێ جوڵه‌ دووباره‌ بكه‌نه‌وه‌، پاشان فێرى خۆ خاوێنكردنه‌وه‌و ده‌ستنوێژگرتن بكرێن هه‌ر له‌ منداڵییه‌وه‌، واته‌ پێش ته‌مه‌نى حه‌وت ساڵان، پێویسته‌ هه‌ندێ له‌ڕه‌وشته‌كانى چوونه‌ سه‌رئاوى فێربكرێت، كه‌چۆن خۆى پاك‌وخاوێن بكاته‌وه‌، له‌ش‌و وجل‌و به‌رگه‌كه‌ى به‌خاوێنى ڕابگرێت، هه‌روه‌ها په‌یوه‌ندى نوێژ به‌پاكو خاوێنیه‌وه‌ى بۆ ڕوونبكرێته‌وه‌، به‌شێوه‌یه‌كى زۆر نه‌رم‌و نیان‌و له‌سه‌رخۆیی، و به‌رگه‌گرتن‌و ئارامگرتن له‌هه‌ر هه‌ڵه‌یه‌ك كه‌منداڵ ده‌یكات.

ئه‌و باوكانه‌ى كه‌نوێژه‌كانیان له‌مزگه‌وتدا ده‌كه‌ن، پێویسته‌ نوێژه‌ سوننه‌ته‌كانیان له‌ماڵه‌وه‌ بكه‌ن‌و هه‌وڵبده‌ن كوڕه‌كانیان ڕابهێنن له‌سه‌ر نوێژكردن‌و رێزگرتنى كاتى نوێژ، فێرى ئادابه‌كانى نوێژو  یارى نه‌كردن له‌كاتى نوێژكردندا، ئه‌گه‌ر كوڕ ته‌مه‌نى گه‌یشته‌ حه‌وت ساڵان پێویسته‌ باوكان هاوڕێیه‌یتان بكه‌ن‌و بیانبه‌ن بۆ نوێژكردن له‌ مزگه‌وتداو چاودێریان بكه‌ن، له‌ته‌نیشتیانه‌وه‌ بوه‌ستن له‌كاتى نوێژكردندا، بۆ ئه‌وه‌ى دڵیان پابه‌ندبێت به‌ نوێژكردن‌و مزگه‌وته‌وه‌، هه‌روه‌ها پێش ته‌مه‌نى حه‌وت ساڵان فێری سوره‌تى فاتیحه‌و هه‌ندێ له‌سوره‌ته‌ كورته‌كان بكرێن بۆئه‌وه‌ى له‌كاتى نوێژكردندا بیانخوێنن، هه‌روه‌ها پێداگری بكرێت له‌سه‌ر به‌جێهێنانى ده‌ستنوێژو ئه‌نجامدانى نوێژ به‌ڕێك‌و پێكى و كردنى هه‌موو جوڵه‌كان یه‌ك له‌دواى یه‌ك، و ئه‌گه‌ر هه‌ندێ كرده‌وه‌ى هه‌ڵه‌ى كرد له‌كاتى نوێژدا بۆى ڕاستبكرێته‌وه‌و ئامۆژگارى بكرێت‌و ئارام بیگیرێت له‌سه‌رى.

هانى منداڵ بدرێت له‌سه‌ر نوێژكردن ئه‌گه‌ر هاتوو یه‌ك ركاتیش بێت، پاشان ورده‌ ورده‌ زیاد بكرێت، له‌سه‌ره‌تادا زۆر نه‌كرێت له‌منداڵ بۆ به‌جێهێنانى هه‌موو نوێژه‌كانى له‌كاتى خۆیدا، تاخۆیان له‌سه‌رى ڕادێن.

كه‌منداڵ ته‌مه‌نى حه‌وت ساڵانى ته‌واو كردو‌ به‌ره‌و ته‌مه‌نى ده‌ساڵان چوو، پێویسته‌ ئه‌و فه‌رموده‌مان له‌بیر بێت  كه‌ ده‌فه‌رمێت: عن عبد الله بن عمرو بن العاص رضي الله عنهما، قال: قال رسولُ الله صلى الله علیه وسلم: “مُرُوا أولادَكم بالصلاة وهم أَبنا‌ء سبع، واضربوهم علیها وهم أبنا‌ءُ عشْر، وفرِّقُوا بینهم فی المضاجع” رواه أبو داود، وحسنه عدد من العلما‌ء.

 فێرى منداڵ بكرێت، تا تێبگات كه‌ قۆناغی به‌جێهێنانى نوێژى له‌سه‌ر واجب بووه‌.

دواى ته‌مه‌نى حه‌وت ساڵان پێویسته‌ زیاتر گرنكى به‌فێركردنى ده‌ستنوێژو نوێژكردن بدرێت‌و فێرى هه‌ندى دۆعاى تایبه‌ت بكرێت له‌دواى نوێژه‌كانه‌وه‌ بیخوێنێت، فێرى ئه‌وه‌ بكرێت كه‌له‌نوێژدا نابێت جوڵه‌ى زۆر بكات‌و پێویسته‌ به‌له‌سه‌رخۆیی ئه‌نجامى بدات، هه‌روه‌ها باسی پاداشتى نوێژكردن لاى خواى گه‌وره‌و ئه‌و سزایه‌ى كه‌ بۆ نوێژنه‌كه‌رانه‌ له‌ڕۆژى دواییدا بۆ ڕوون بكرێته‌وه‌ .

باوكان پێَشه‌نگى كوڕه‌كان‌و دایكان پێشه‌نگى كچه‌كانیانن، ئه‌گه‌ر دایك‌و باوك پارێزگارى له‌نوێژه‌كانیان بكه‌ن‌و له‌كاتى خۆیدا ئه‌نجامى بده‌ن، ئه‌وكاته‌ ده‌بنه‌ پێشه‌نگێكى باش بۆ منداڵه‌كانیان‌و ئه‌وانیش چاو له‌وان ده‌كه‌ن.

دواى قۆناغی هاندانى منداڵ له‌سه‌ر هه‌ستان به‌ئه‌نجامدانى نوێژه‌كانى له‌ته‌نیشت دایك‌و باوكیه‌وه‌، دواتر قۆناغی جێبه‌جێ كردن دێت، پێویسته‌ باوكان به‌رده‌وام كوڕه‌كانیان له‌گه‌ڵ خۆیان ببه‌ن بۆ مزگه‌وت، بۆ ئه‌وه‌ى فێرى هاوڕێیه‌تى كه‌سانى باش‌و دانیشتن له‌گه‌ڵ كه‌سانى زاناو له‌خوا ترس بێت،  هه‌روه‌ها منداڵ بخرێته‌ ئه‌و خولانه‌ى كه‌بۆ قورئان خوێندن‌و له‌به‌ر كردن ده‌كرێنه‌وه‌، فێرى زیكره‌كانى دواى نوێژ بكرێت‌و به‌رده‌وام نیعمه‌ته‌كانى خوا بۆ به‌نده‌كانى بۆباس بكرێت‌و فێری بكرێت كه‌نوێژ تاكه‌ په‌یوه‌ندى نێوان خواى گه‌وره‌و به‌نده‌كانیه‌تى، و یه‌كه‌م كارێكه‌ له‌ڕۆژى قیامه‌تدا خواى گه‌وره‌ له‌سه‌رى له‌به‌نده‌كانى ده‌پرسێته‌وه‌.

له‌م قۆناغه‌دا پێویسته‌ به‌قسه‌ى خۆش‌و نه‌رم‌و نیانى و ئارامگرى له‌سه‌ر ساردى نواندنى منداڵ له‌نوێژدا بێت، ئامۆژگارى كردنى منداڵ‌و هاندانى به‌ مادى و به‌مه‌عنه‌وه‌ى، ئه‌گه‌ر هه‌ر چار نه‌بوو په‌نا ببرێت بۆ كه‌سانى زاناو به‌ته‌مه‌نه‌كان بۆ رینمایی كردن له‌سه‌ر چۆنێتى مامه‌ڵه‌ كردن له‌گه‌ل ئه‌و جۆره‌ منداڵانه‌دا، یان په‌نا ببرێت بۆ گێرانه‌وه‌ى چیرۆك، چونك چیرۆك كاریگه‌رى زۆرى هه‌یه‌ له‌سه‌ر ده‌رونى منداڵ، یان به‌كار هێنانى وێنه‌و كۆمپیوته‌ر یان هه‌ندێ یارى بۆڕاهینانى منداڵ له‌سه‌ر ئه‌نجامدانى نوێژه‌كانى به‌ڕێكوپێكى.

پێویسته‌ دایكان‌و باوكان رێزى كاتى نویژه‌كان بگرن‌و له‌كاتى خۆیدا ئه‌نجامى بده‌ن، كاتیك كه‌بانگ دراو دایك‌و باوك له‌گه‌ڵیدا وتیانه‌وه‌و به‌په‌له‌ هه‌ستان بۆ ئه‌نجامدانى نوێژه‌كانیان، ئه‌و كاته‌ ئه‌و كرده‌وانه‌یان له‌ بیروهۆشی منداڵه‌كه‌یاندا ده‌چه‌سپێت‌و فیرده‌بێت كه‌ ئه‌ویش چۆن ڕێزى بانگ‌و نوێژ بگرێت، باسه‌رقاڵیش بێت به‌ئیش‌وكارى تره‌وه‌.

گێڕانه‌وه‌ى به‌سه‌رهاتى پێغه‌مبه‌رمان د.خ بۆ منداڵه‌كان كه‌چۆن له‌كاتى هه‌موو ناڕه‌حه‌تى‌و بێتاقه‌تیه‌كدا هه‌ستاوه‌ به‌ئه‌نجامدانى نوێژ بۆئه‌وه‌ى ئه‌و خه‌م‌و ئازاره‌ى له‌سه‌ر سووكبێت، چونكه‌ نوێژ ده‌بێته‌ مایه‌ى زیادبوونى ڕزق‌و ڕۆزى و ته‌ندروستى مرۆڤ ده‌پارێزێت‌و به‌ڵاو موسیبه‌ت لاده‌دات‌و شیفاى نه‌خۆشیه‌و دڵ به‌هێز ده‌كات‌و ده‌روون ئارامده‌كات، ته‌مبه‌لى ناهێڵێت‌و چالاككه‌ره‌و هێز به‌خشه‌و دڵ‌و ده‌روون ده‌كاته‌وه‌، خۆراك به‌خشه‌ به‌ڕۆح، دڵ ڕۆشنده‌كات، ڕوخسار سپى و دره‌وشاوه‌ ده‌كات، به‌ره‌كه‌ت هێنه‌ره‌و دوورخه‌ره‌وه‌یه‌ له‌ شه‌یتان، نزیككه‌ره‌وه‌یه‌ له‌ خواى گه‌وره‌، به‌گشتى كاریگه‌رى سه‌رسوڕهێنه‌رى هه‌یه‌ له‌سه‌ر پاراستنى ته‌ندروستى دڵ‌و جه‌سته‌.

ئاماژه‌ به‌وه‌ش بكرێت كه‌كاتى فه‌رزبوونى نوێژ بۆ به‌نده‌كانى خوا له‌ژیانى پێغه‌مبه‌ردا له‌ چ كاتێكدابوو، ئه‌و كاته‌ى دواى ساڵى ماته‌مینى كه‌خه‌دیجه‌ى خێزانى‌و ئه‌بو تالبی مامى پێغه‌مبه‌ر (د.خ) كۆچیان دوایی كرد، بۆ ئه‌وه‌ى ئه‌و ئازارو ناڕه‌حه‌تیه‌ له‌سه‌ر شانى لابچێت به‌هۆى نوێژكردنه‌وه‌ خواى گه‌وره‌ نوێژى له‌سه‌ر موسڵمانان واجب كرد، هه‌روه‌ها تاكه‌ عیباده‌تێكه‌ كه‌له‌شه‌وى ئیسراو میعراجدا فه‌رز كرا، كه‌ ده‌لاله‌ته‌ له‌گرنگى و گه‌وره‌یی پله‌ به‌رزى نوێژ.

كۆتا شتى گرنگیش ئه‌وه‌یه‌ كه‌ دایك‌و باوك دۆعای هیدایه‌ت‌و پایه‌ندبوون له‌سه‌ر ڕێگه‌ى ڕاست‌و پشتیوانى خواى گه‌وره‌ بۆ گه‌یشتن به‌هیدایه‌تان بۆ خۆیان‌و بۆ منداڵه‌كانیان بیر نه‌چێ،  پایه‌ندبن به‌ به‌جێهێنانى عیباده‌ته‌كانى خواى گه‌وره‌، به‌تایبه‌ت ئه‌نجامدانى نوێژه‌كان له‌كاتى خۆیدا، له‌گه‌ڵ بیرخسته‌وه‌ى به‌رده‌وامى دڵسۆزى بۆ خواى گه‌وره‌ له‌هه‌موو كارێكدا.  

Check Also

4ی حوزەیران و بارودۆخی منداڵان وەک قوربانی جەنگ

بەیان نوریئەمڕۆ 4ی6 رۆژی منداڵانی بێتاوانی قوربانیی جەنگە دوژمنكارییەكانە، كە نەتەوە یەكگرتووەكان لە 19ی ئابی …

129 کۆمێنت

  1. Thank you for content. Area rugs and online home decor store. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  2. Thank you great posting about essential oil. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  3. Nice article inspiring thanks. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  4. After all, what a great site and informative posts, I will upload inbound link – bookmark this web site? Regards, Reader.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  5. I really love to read such an excellent article. Helpful article. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  6. Thank you great post. Hello Administ .Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  7. Great post thank you. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  8. Great post thank you. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  9. I really love to read such an excellent article. Helpful article. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  10. Good info. Lucky me I reach on your website by accident, I bookmarked it. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  11. Thank you for great information. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  12. Thank you for great article. Hello Administ .Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  13. Amazing blog! Is your theme custom made or did you download it from somewhere? A design like yours with a few simple adjustements would really make my blog shine. Please let me know where you got your design. Cheers

  14. I really love to read such an excellent article. Helpful article. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  15. Hi, just required you to know I he added your site to my Google bookmarks due to your layout. But seriously, I believe your internet site has 1 in the freshest theme I??ve came across.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  16. Thank you for great information. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  17. Everything is very open and very clear explanation of issues. was truly information.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  18. Good info. Lucky me I reach on your website by accident, I bookmarked it. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  19. Thank you great post. Hello Administ .Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  20. Hi, just required you to know I he added your site to my Google bookmarks due to your layout. But seriously, I believe your internet site has 1 in the freshest theme I??ve came across.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  21. Nice article inspiring thanks. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  22. Thank you for great information. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  23. I really love to read such an excellent article. Helpful article. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  24. Thank you for great article. Hello Administ .Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  25. Thank you for great information. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  26. Thank you for great article. Hello Administ .Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  27. Thank you great post. Hello Administ .Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  28. Thank you for great content. Hello Administ. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  29. I really love to read such an excellent article. Helpful article. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  30. Thank you great post. Hello Administ .Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  31. Hi, just required you to know I he added your site to my Google bookmarks due to your layout. But seriously, I believe your internet site has 1 in the freshest theme I??ve came across.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  32. Good info. Lucky me I reach on your website by accident, I bookmarked it. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  33. Nice article inspiring thanks. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  34. Hi, just required you to know I he added your site to my Google bookmarks due to your layout. But seriously, I believe your internet site has 1 in the freshest theme I??ve came across.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  35. Thank you for great article. Hello Administ .Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  36. Thank you great posting about essential oil. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  37. Nice article inspiring thanks. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  38. Good info. Lucky me I reach on your website by accident, I bookmarked it. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  39. Thank you for great article. Hello Administ .Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  40. Hello! I could have sworn I’ve been to this blog before but after browsing through some of the post I realized it’s new to me.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  41. Good info. Lucky me I reach on your website by accident, I bookmarked it. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  42. Hi, just required you to know I he added your site to my Google bookmarks due to your layout. But seriously, I believe your internet site has 1 in the freshest theme I??ve came across.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  43. After all, what a great site and informative posts, I will upload inbound link – bookmark this web site? Regards, Reader.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  44. Nice article inspiring thanks. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  45. Thank you great post. Hello Administ .Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  46. Everything is very open and very clear explanation of issues. was truly information.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  47. I really love to read such an excellent article. Helpful article. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  48. Thank you for great article. Hello Administ .Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  49. Thank you for great content. Hello Administ. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  50. I’m not sure where you are getting your info, but good topic. I needs to spend some time learning more or understanding more. Thanks for great information I was looking for this information for my mission.

  51. Thank you great post. Hello Administ .Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  52. Everything is very open and very clear explanation of issues. was truly information.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  53. Thank you for great content. Hello Administ. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  54. Thank you for great content. Hello Administ. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  55. Nice article inspiring thanks. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  56. Good info. Lucky me I reach on your website by accident, I bookmarked it. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  57. I really love to read such an excellent article. Helpful article. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  58. Hello! I could have sworn I’ve been to this blog before but after browsing through some of the post I realized it’s new to me.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  59. Thank you for content. Area rugs and online home decor store. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  60. Everything is very open and very clear explanation of issues. was truly information.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  61. Good info. Lucky me I reach on your website by accident, I bookmarked it. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  62. Hi, just required you to know I he added your site to my Google bookmarks due to your layout. But seriously, I believe your internet site has 1 in the freshest theme I??ve came across.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  63. Thank you great posting about essential oil. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  64. Thank you for content. Area rugs and online home decor store. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  65. Good info. Lucky me I reach on your website by accident, I bookmarked it. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  66. Hi, just required you to know I he added your site to my Google bookmarks due to your layout. But seriously, I believe your internet site has 1 in the freshest theme I??ve came across.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  67. Thank you for content. Area rugs and online home decor store. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  68. Thank you for great information. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  69. After all, what a great site and informative posts, I will upload inbound link – bookmark this web site? Regards, Reader.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  70. Hello! I could have sworn I’ve been to this blog before but after browsing through some of the post I realized it’s new to me.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  71. Hello! I could have sworn I’ve been to this blog before but after browsing through some of the post I realized it’s new to me.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  72. I love your blog.. very nice colors & theme. Did you design this website yourself or did you hire someone to do it for you? Plz answer back as I’m looking to create my own blog and would like to know where u got this from. thanks a lot

  73. Hi, just required you to know I he added your site to my Google bookmarks due to your layout. But seriously, I believe your internet site has 1 in the freshest theme I??ve came across.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  74. Hi, just required you to know I he added your site to my Google bookmarks due to your layout. But seriously, I believe your internet site has 1 in the freshest theme I??ve came across.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  75. I really love to read such an excellent article. Helpful article. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  76. Nice article inspiring thanks. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  77. Nice article inspiring thanks. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  78. Thank you great posting about essential oil. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  79. After all, what a great site and informative posts, I will upload inbound link – bookmark this web site? Regards, Reader.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  80. After all, what a great site and informative posts, I will upload inbound link – bookmark this web site? Regards, Reader.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  81. Nice article inspiring thanks. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  82. Thank you for great information. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  83. Great post thank you. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  84. Thank you for great content. Hello Administ. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  85. I really love to read such an excellent article. Helpful article. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  86. Hello! I could have sworn I’ve been to this blog before but after browsing through some of the post I realized it’s new to me.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  87. Everything is very open and very clear explanation of issues. was truly information.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  88. Great post thank you. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  89. I really love to read such an excellent article. Helpful article. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  90. I really love to read such an excellent article. Helpful article. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  91. Thank you for great information. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  92. Great post thank you. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  93. Hello! I could have sworn I’ve been to this blog before but after browsing through some of the post I realized it’s new to me.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  94. Hi, just required you to know I he added your site to my Google bookmarks due to your layout. But seriously, I believe your internet site has 1 in the freshest theme I??ve came across.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  95. Hi, just required you to know I he added your site to my Google bookmarks due to your layout. But seriously, I believe your internet site has 1 in the freshest theme I??ve came across.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  96. Hello, I am your admin. I would be very happy if you publish this article.

  97. I visited many websites but the audio quality for audio songs present at this site is really fabulous.

  98. Thank you for great information. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  99. Thank you for content. Area rugs and online home decor store. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  100. Everything is very open and very clear explanation of issues. was truly information.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  101. Great post thank you. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  102. Good info. Lucky me I reach on your website by accident, I bookmarked it. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  103. Thank you for content. Area rugs and online home decor store. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  104. Good info. Lucky me I reach on your website by accident, I bookmarked it. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  105. Nice article inspiring thanks. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  106. Hi, just required you to know I he added your site to my Google bookmarks due to your layout. But seriously, I believe your internet site has 1 in the freshest theme I??ve came across.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  107. Thank you for great information. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  108. Thank you for great information. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  109. Great post thank you. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  110. Hi, just required you to know I he added your site to my Google bookmarks due to your layout. But seriously, I believe your internet site has 1 in the freshest theme I??ve came across.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  111. Thank you great posting about essential oil. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  112. Thank you great post. Hello Administ .Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  113. Hello! I could have sworn I’ve been to this blog before but after browsing through some of the post I realized it’s new to me.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  114. After all, what a great site and informative posts, I will upload inbound link – bookmark this web site? Regards, Reader.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  115. Thank you for great content. Hello Administ. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  116. Thank you great post. Hello Administ .Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  117. Good info. Lucky me I reach on your website by accident, I bookmarked it. Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  118. Thank you great posting about essential oil. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  119. I really love to read such an excellent article. Helpful article. Hello Administ . Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

  120. Hi, just required you to know I he added your site to my Google bookmarks due to your layout. But seriously, I believe your internet site has 1 in the freshest theme I??ve came across.Seo Paketi Skype: By_uMuT@KRaLBenim.Com -_- live:by_umut

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلیکترۆنییەکەت بڵاوناکرێتەوە. خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *