دوو شه‌ممه‌ , كانونی یه‌كه‌م 11 2023

ڕۆڵی ژن له‌ ئاشته‌وایی كۆمه‌ڵایه‌تیدا

بێخال ئه‌بوبه‌كر

ئه‌وه‌ی له‌باره‌ی زانستى سیاسه‌ته‌وه‌ زانراوه‌، (زانستى ده‌وڵه‌تداریی) و (زانستى ده‌سه‌ڵات)ه‌، كه‌ به‌هۆیه‌وه‌ پێویسته‌ ڕێكخستنى كاروباره‌كانى وڵات‌و دامه‌زراوه‌و پلان‌و كارو ئه‌ركه‌كان، له‌ خزمه‌ت به‌رژه‌وه‌ندی گشتیدا بێت. له‌ دنیاى ئه‌مڕۆدا، حیزب و پارته‌كان نوێنه‌رایه‌تى كۆمه‌ڵانى خه‌ڵك ده‌كه‌ن‌و له‌ڕێی پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌وه‌، پۆست‌و كورسیه‌كانى ده‌سه‌ڵاته‌ ده‌ستورییه‌كان به‌تایبه‌ت (یاسادانان و جێبه‌جێكردن) ده‌گرنه‌ ده‌ست. تا ئێره‌ له‌ ڕووی تیۆرییه‌وه‌ دروسته‌و هیچ گرفتێكی تێدا نیه‌، به‌ڵام ئه‌وه‌ی كه‌ نادروسته‌، به‌گشتى له‌وڵاتانى ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست‌و عێراق به‌تایبه‌تى و هه‌رێمی كوردستانیش به‌تایبه‌تتر، له‌ڕووی سیاسه‌ت‌و سیاسه‌تكردنه‌وه‌ ده‌گوزه‌رێت! ئه‌گه‌ر باس له‌ هه‌رێمه‌كه‌ی خۆمان بكه‌ین ئه‌م نادروستیه‌ له‌ چه‌ند ڕوویه‌كه‌وه‌ خۆی نمایش ده‌كات، له‌وانه‌:

-له‌كاتێكدا ئێمه‌ی كورد به‌ درێژایی چه‌ندین سالأ له‌لایه‌ن داگیركه‌ران‌و به‌رژه‌وه‌ندیخوازانه‌وه‌، كه‌رت‌و په‌رتكراوین، جارێكیتر به‌هۆى چۆنیه‌تى پراكتیزه‌كردنی سیاسه‌ت له‌لایه‌ن حیزبه‌كانى كوردستانه‌وه‌، میلله‌ت بۆ ده‌یان گروپ‌و پارت‌و حیزب، پارچه‌پارچه‌ بووه‌. ڕاسته‌ كه‌ فره‌ڕه‌نگی‌و فره‌ده‌نگی، سیمای كۆمه‌ڵگه‌ی ئازادو دیموكراسیخوازن، به‌ڵام هه‌مه‌چه‌شنى پێویسته‌ ببێته‌ مایه‌ی هاوكاریی‌و ته‌واوكاریی‌و خزمه‌تكردن به‌ میتۆدو پرۆژه‌ی جیاواز، ئه‌وه‌ی ئێستا ده‌بینرێت یه‌كتر سفركردن‌و قبوڵنه‌كردنی ڕای جیاوازو خۆ به‌په‌سه‌ند زانین‌و خۆپه‌رستى‌و تاكڕه‌ویی‌و قۆرخكردنی ده‌سه‌ڵات‌و ئابوری‌و…هتد.

-تێكدانى ئاشتى كۆمه‌ڵایه‌تى‌و كه‌رتوپه‌رتكردنی توێژه‌كانى كۆمه‌ڵگه‌و كه‌مكردنه‌وه‌ی خۆشه‌ویستى‌و ڕێزو ته‌بایی له‌نێوان ته‌نانه‌ت ئه‌ندامانى خێزانێكیشدا، چ جای گه‌ڕه‌ك‌و ناوچه‌و ڕووبه‌ری گه‌وره‌تردا.

-سه‌روه‌رنه‌بوونی یاساو بێماناكردنی ده‌سه‌ڵاتى دادوه‌ریی‌و به‌هه‌ندنه‌گرتنى یاساو بڕیاره‌كانى، ونبوونی پره‌نسیپی (یه‌كسانى له‌به‌رده‌م یاسا)دا!

ئه‌مانه‌و ده‌یان حاڵه‌ت‌و دیارده‌ی دیكه‌، كه‌ به‌ره‌نجامى سیاسه‌تكردنی هه‌ڵه‌و كه‌ڵه‌كه‌بوونی مێژوویی گرفته‌كانن، كه‌ به‌داخه‌وه‌ پاش راپه‌ڕینه‌ مه‌زنه‌كه‌ی به‌هاری 1991، شه‌ڕی ناوخۆ و دوو ئیداره‌یی‌و ململانێی نامه‌شروع و ده‌یان مه‌رگه‌ساتیترى لێكه‌وته‌وه‌، له‌ هه‌مووشیان مه‌ترسیدارترو قێزه‌ونتر، تۆخكردنه‌وه‌ی ئینتیما بۆ حیزب له‌بری ئینتیما بۆ نیشتمان‌و پره‌نسیپی (هاوحیزبی بوون) له‌بری (هاوڵاتى بوون)ه‌، لێره‌وه‌، ئیدی لێكترازانى ئاشتى كۆمه‌ڵایه‌تى سه‌رى هه‌ڵداو سته‌م‌و ناعه‌داله‌تى ته‌نگی به‌ هاوڵاتیان هه‌ڵچنى‌و؛ سه‌رجه‌م هه‌ل‌و ده‌رفه‌ت‌و به‌رژه‌وه‌ندیه‌كان بۆ ئه‌ندام و لایه‌نگرانى به‌تایبه‌ت دوو حیزبی ده‌سه‌ڵاتى پاش ڕاپه‌ڕین قۆرخكران. ئه‌مه‌ش وایكرد هاوڵاتیانی ئاسایی‌و ئه‌ندام‌و لایه‌نگرانى حیزبه‌كانى دیكه‌، خۆیان به‌ هاوڵاتى پله‌ دوو ببینن، كه‌ چه‌ندین كاریگه‌ریی له‌سه‌ر یه‌كڕیزی‌و ته‌بایی‌و ئاشتى كۆمه‌ڵایه‌تى به‌جێ هێشتووه‌و هه‌تا ئێستاش به‌رده‌وامه‌.

له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌م دۆخه‌ مه‌ترسیداره‌دا، كه‌ چاكسازیی ڕیشه‌یی سیاسیی به‌دوور ده‌بینرێت، ژن ده‌توانێت ڕۆڵێكی گه‌وره‌ بگێڕێت له‌ قوڵكردنه‌وه‌ی ئینتیما بۆ نیشتمان‌و په‌روه‌رده‌كردنی ئه‌ندامانى خێزانه‌كه‌ی له‌سه‌ر ڕێزگرتن له‌ جیاوازییه‌كان‌و خۆشویستنى هه‌مووكه‌س به‌ جیاوازیی بیرو بۆچوونى سیاسی‌و ئینتیماى ئاینى‌و ڕه‌نگ‌و زمان‌و نه‌ته‌وه‌و…هتد.

ئاشكرایه‌، خێزان یه‌كه‌م لانكه‌ی پێگه‌یاندنی كۆمه‌ڵایه‌تى‌و ڕۆشنبیری‌و سیاسیه‌ بۆیه‌ ده‌كرێت ئافره‌ت، فاكته‌رێكی به‌هێزبێت بۆ په‌روه‌رده‌و پێگه‌یاندنی هاوڵاتى ڕۆشنبیرو كه‌سێتى به‌هێزو ڕاستگۆو ده‌ستپاك‌و خزمه‌تگوزارو به‌خشنده‌و لێبورده‌، كه‌ ڕێز له‌بنه‌ما مرۆییه‌ به‌رزه‌كان بگرێت‌و له‌ژیانى رۆژانه‌یدا به‌رجه‌سته‌یان بكات.

ئافره‌ت ده‌توانێت تۆوی سۆزو خۆشه‌ویستى‌و ته‌بایی له‌ دڵه‌كاندا، بڕوێنێت‌و دڕكوداڵی ڕق‌وكینه‌و خۆپه‌رستى‌و خودپه‌سه‌ندیی‌و سیفه‌ته‌ دزێوه‌كانى دیكه‌، له‌ ده‌رونه‌كاندا، قه‌ڵاچۆ بكات. بێگومان ئه‌م ڕۆڵه‌ هاوكاریی ئه‌ندامانى دیكه‌ی خێزانى ده‌وێت‌و پێویسته‌ هه‌مووان، كه‌سێتى مرۆڤ ‌و ڕێزو كه‌رامه‌تى مرۆیی‌و هاونیشتمانى بوون، له‌ سه‌روو هه‌موو پێوه‌ره‌كانى دیكه‌وه‌ دابنێن به‌ ڕێزگرتن له‌و بنه‌ما نه‌مره‌ خوداییه‌ی كه‌ مرۆڤ به‌رێزترین به‌دیهێنراوی خودایه‌و ژیان‌و كه‌رامه‌ت‌و شكۆمه‌ندیشی له‌ سه‌روو هه‌موو بنه‌ماكانى دیكه‌وه‌یه‌.

هه‌روه‌ك ئه‌م ڕۆڵه‌ گرنگه‌ی ئافره‌ت و خێران له‌ گۆشكردنی هاوڵاتى ڕۆشنبیر، پێویستى به‌ته‌واوكاریی دامه‌زراوه‌ په‌روه‌رده‌ییه‌كانى ده‌ره‌وه‌ی خێزان هه‌یه‌، به‌تایبه‌تیش ڕۆڵی مامۆستاو قوتابخانه‌، كاریگه‌ریی گه‌وره‌ له‌سه‌ر ته‌واوكردنی ئه‌ركی په‌روه‌رده‌ی خێزانى، به‌جێده‌هێڵێت. سه‌ره‌ڕای ئه‌مانه‌ش، مزگه‌وت‌و رێكخراوه‌كانى كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی‌و كه‌ناڵه‌ جیاوازه‌كانى میدیا، ده‌توانن ڕۆڵی زۆر گه‌وره‌و كاریگه‌ر ببینن له‌ قوڵكردنه‌وه‌ی به‌ها باڵاكانی ته‌بایی‌و برایه‌تى‌و خۆشه‌ویستى‌و ڕێزگرتن له‌ جیاوازییه‌كان، و كه‌مكردنه‌وه‌ی ئاسه‌واره‌ دزێوه‌كانى سیاسه‌ت‌و حیزبایه‌تیكردنی نادروست كه‌ شیرازه‌ی ئاشتى كۆمه‌ڵایه‌تى ته‌واو لاواز كردووه‌.

له‌ كۆتاییدا، ئه‌گه‌ر ئافره‌ت كۆت‌وبه‌ندو ئاسته‌نگه‌كان تێكبشكێنێت‌و وزه‌و تواناو به‌هره‌كانى به‌گه‌ڕ بخات، بێگومان ده‌توانێت كاتێك به‌ده‌ستى ڕاستى لانك ڕاده‌ژه‌نێت، به‌ده‌ستى چه‌پی جیهان بهه‌ژێنێت.

Check Also

ئامارەکان دەدوێن (14)

بە پێی زانیارییەکانى بانكی نێودەوڵەتی هەر یەك وڵات لە ناو 4 وڵاتدا یاسای نیە بۆ …

21 کۆمێنت

  1. buy medroxyprogesterone online cheap order microzide online order microzide 25 mg

  2. herpes medication cheap new drugs to treat type 2 diabetes lowest gli sugar for diabetics

  3. cyproheptadine 4mg us buy periactin cheap ketoconazole 200mg usa

  4. buy itraconazole 100mg pill oral antifungal medication for kids best generic blood pressure medication

  5. duloxetine buy online modafinil cost provigil 200mg cost

  6. colonoscopy showed some erosions getting blood pressur meds online uti over counter treatment

  7. cheap promethazine erectile dysfunction pills over the counter ivermectin 2mg

  8. get birth control today virtual birth control appointment will viagra make you last longer

  9. purchase prednisone for sale isotretinoin 40mg pills order amoxil 1000mg online

  10. medicationi for too much acid omeprazole sandoz 20 mg my farts smell terrible

  11. zithromax uk gabapentin 600mg sale neurontin us

  12. buy generic urso online how to buy urso order zyrtec 5mg for sale

  13. I’ve discovered a treasure trove of knowledge in your blog. Your unwavering dedication to offering trustworthy information is truly commendable. Each visit leaves me more enlightened, and I deeply appreciate your consistent reliability.

  14. Your passion and dedication to your craft shine brightly through every article. Your positive energy is contagious, and it’s clear you genuinely care about your readers’ experience. Your blog brightens my day!

  15. Your unique approach to tackling challenging subjects is a breath of fresh air. Your articles stand out with their clarity and grace, making them a joy to read. Your blog is now my go-to for insightful content.

  16. I’d like to express my heartfelt appreciation for this enlightening article. Your distinct perspective and meticulously researched content bring a fresh depth to the subject matter. It’s evident that you’ve invested a great deal of thought into this, and your ability to articulate complex ideas in such a clear and comprehensible manner is truly commendable. Thank you for generously sharing your knowledge and making the process of learning so enjoyable.

  17. how to get atomoxetine without a prescription strattera tablet zoloft 100mg tablet

  18. I must applaud your talent for simplifying complex topics. Your ability to convey intricate ideas in such a relatable manner is admirable. You’ve made learning enjoyable and accessible for many, and I deeply appreciate that.

  19. Your enthusiasm for the subject matter shines through every word of this article; it’s infectious! Your commitment to delivering valuable insights is greatly valued, and I eagerly anticipate more of your captivating content. Keep up the exceptional work!

  20. lexapro 20mg cost purchase revia online cheap naltrexone without prescription

  21. cost lasix order furosemide for sale ventolin inhalator tablet

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلیکترۆنییەکەت بڵاوناکرێتەوە. خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *