زامداری قادری
وەکو هەر زانستێکی دیکە، تەسەووفیش جۆری جیاوازی هەیە کە بنچینەییین.
لە تەسەووفدا، دوو گروپی زۆر ناسراو هەن، کە هەریەکەیان بنەما و بنچینەی تایبەت بەخۆیان هەیە، کە ئەمانەن:
١- عیرفانی سلوکی:
ئەم جۆرە بریتییە لەوەی سالیک لە ڕێگەی شێخەکەیەوە پایەکانی ناسینی ئیلاهی دەناسێت، بە پێدانی زیکر و خەلوە و شکاندنی نەفس و جیاوازیکردنی ئارەزووەکان.
هەر شێخێکیش بە گوێرەی سالیکەکە جۆرەکانی زیکر و شێوازەکانی جیاوازە.
٢- عیرفانی فەلسەفی:
ئەم جۆرەیان بریتییە لە تەحقیقکردنی ئەو کەسە بە تەنیا و لە ڕێگەی کتێب و گەران دەتوانێ بە مەعریفەتی ئیلاهی بگات.
ئەگەرچی ئەو ڕێگایە کەمتر ڕێبواران پێیدا تێپەڕ دەبن، بەهۆی کەمی چەشتنی مەعنەویی و زەحمەتی ڕێگاکە و هەندێجاریش نەبوونی موڕشید دەبێتە هۆی سەرگەردانی و گوم بوونی ئەو سالیکە.
بەیعەت
ئەو ڕێگایەیە کە سالیک دەتوانێ پێی بچێتە نێو بازنەی تەڕیقەتەوە، ئەویش بە دوو ڕێگا:
١- بەیعەت وەرگرتنی دەست بۆ دەست; ئەوەیان باوترین ڕێگای تەڕیقەتە و سالیک لە ڕێگای بەیعەتی دەست و ڕاستەوخۆ لە شێخەکەی تەوبە وەردەگرێ و ئادابەکانی زیکر و ویرد لەو ڕۆژەوە لەسەری دەبێتە واجب.
زۆربەی هەرە زۆری مورید و سالیکێک لەو ڕێگایەوە بەیعەت وەردەگرێت.
٢- بەیعەت وەرگرتنی ڕۆحی; ئەوەیان بریتییە لە وەرگرتنی بەیعەت لە شێخێکی مردوو لە خەودا، یاخود لە جیهانی ڕۆحدا.
ئەو بەیعەتە جۆرێکی تایبەتە و تەنیا تایبەتە بە (خاص الخواص)ەوە.
سەرچاوەکان
بداية و النهاية لأبن الكثير
سير أعلام النبلاء لأمام الذهبي
تأريخ ابن خلدون
رسالة القشيرية لأمام عبدالكريم القشيري
مداريج السالكين لأمام أبن قيم الجوزي
صفة الصفوة لأمام أبن الجوزي
