چوار شه‌ممه‌ , حوزه‌یران 19 2024

قــــەیســـی… بەكارهێنانی و سوودە پزیشكییەكانی

گوڵاڵە محەمەد ئەمین، پسپۆڕی بەرهەمهێنانی میوە.

ناوی زانستی قەیسی (Prunusarmeniaca)یە، وڵاتی دایكی ئەرمینیایە، لە كۆنەوە چاندراوە، هەندێك بۆچونیان وایە كە شوێنی بنەڕەتی قەیسی باكوری چینە بەتایبەتیش هیمالایە، لەرێی ئیتاڵیاوە گەیشتە ئینگلتەرا لە كاتی فەرمانڕەوای پاشا هنری سێهەم.

زۆرترین ئەو وڵاتانەی كە قەیسیان تێدا دەڕوێنرێت لە نیوە گۆی باكوردان، لەو (30) وڵاتەی قەیسیان تێدا دەڕوێنرێت پێنجیان دەكەوێتە نیوە گۆی باشوور.

لەڕووی پۆلێنكردنەوە قەیسی سەر بە (prunoidea) و لە خێزانی (Rosaceae)یە، ڕەگی قەیسی زۆر بەهێزە و زۆریش دەچێتە خوارەوە و هەر لەبەر ئەمە (بە تایبەت ئەوانەی بە تۆو دەچێنرێن) زۆر بەرگە دەگرن بۆ ئەو جێگایانەی كە وشك و كەم ئاون. لەكاتی ئاسایی، نەبوونی هیچ ڕێگرێك باڵای قەیسی (10م تا 15م) دەڕوات، گەڵای قەیسی سادەیە و یەك لە دوای یەكە، شێوە دڵییە و كۆتایی گەڵاكان نوك تیژە و لێوارەكانی زبر و مشاریە، لە قەیسیدا كرانەوەی گوڵ پێش كرانەوەی گەڵایە و ناوكی قەیسی ڕەق و پتەوە. درەختی قەیسی پێویستی بە ئاووهەوای گەرم و مامناوەندییە لەو شوێنەی كە ئاووهەوای سارد و شێدارە میوەكەی باش نیە.

توانای خۆڕاگرتنی بە وشكی و پلەی گەرما هەیە، هەر لەبەر ئەمە ناشتنی قەیسی لە قەد پاڵی ڕوو بە باشور شوێنێكی لەبارە بۆی، بەڵام لەبەرئەوەی لە بەهاردا پاش بادام گوڵی دەكرێتەوە بۆیە ئامۆژگاری باخەوانەكان دەكرێت كە لەو جێگایانەی ترسی سەرمای درەنگ وەخت هەیە نەچێنرێت،  بەڵكو لەو قەدپاڵانە بڕوێنرێت كە ڕوو بە باكورە.

گوڵی نەكراوەی قەیسی توانای بەرگری (4-C) هەیە، بەڵام پاش كرانەوەی گوڵەكان كەمتر لە (2-C) دەبێتە هۆی لەناوچوونیان، سەرەڕای سەرمای درەنگ وەخت گوڵی قەیسی زۆر هەستیارە بەرامبەر تەرزە و بارانی زۆر و بەلێزمە كە دەبێتە هۆی هەڵوەرینی گوڵەكان.

ڕەگی درەختی قەیسی بەرامبەر بە ئاوی زیاد و (زۆنگ) زۆر هەستیارە، لەبەرئەوە خاكی سوك و فشۆڵ بۆ چاندنی قەیسی لە بارە، لە ئاووهەوای شێداردا قەیسی تووشی گەنینی قاوەیی دەبێت لەبەرئەوە لەو جێگایانەی ڕێژەی شێ‌ بەرزە قەیسی ناچێنرێت. قەیسی زیاتر لە جۆرەكانی تری میوە(سێو و هەرمێ‌ و بەهێ‌ و قۆخ) هەستیارترە بەرامبەر بە نەخۆشی بەكتریا.

پەینی پێویست بۆ گەشەی درەختی قەیسی پەیوەندی ڕاستەوخۆی بە قۆناغە جیاوازەكانی درەختەكەوە هەیە، بە شێوەیەكی گشتی پێویستی درەختی قەیسی بە نایترۆجین و پۆتاسیۆم نزیكەی (30% تا 35%) زیاترە لە پێویستی درەختی سێو و هەرمێ‌.

پێكهاتەی میوەی قەیسی:

لە هەر (35 غم) لە قەیسی بەپێی وەزارەتی كشتوكاڵی ئەمریكی ئەم زانیارییە خۆراكیانەی خوارەوە تیایە:

یەكەی گەرمی: 17، ڕۆن: 0.14 ڕۆنی تێر:0، كاربۆهیدرات: 3.89، ڕیشاڵەكان:0.7، پڕۆتینات: 0.49، كۆلیستڕۆڵ: 0، ڕێژەیەكی زۆریش لە ئاو و شەكر و خوێی كانزایی و ڤیتامینەكانی وەكو (ئەی، بی 2، سی 1)تیایە.

بەكارهێنانی و سوودە پزیشكییەكانی میوەی قەیسی:

قەیسی كاریگەری لەسەر كەمبوونەوەی نەخۆشە شێرپەنجە هەیەو هاوكاری پاراستنی دڵ دەكات، مەترسی تووشبوون بە خورپەی دڵیش كەمدەكاتەوە.

لێكۆلینەوەیەك دەریخستووە قەیسی كاریگەرییەكی بەرچاوی لەسەر كەمبوونەوەی نەخۆشی شێرپەنجەو هاوسەنگكردنی لێدانی دڵ هەیە.

لێكۆلەرەوان سەبارەت بە تایبەتمەندییەكانی قەیسی ئاشكرایانكردووە، قەیسی خانەكانی لەشی مرۆڤ دەپارێزێت بەهۆی هەبوونی ڕێژەیەكی بەرچاو (پۆتاسیۆم)، ڕێژەی شەكریش لەناویدا بە شێوەیەكی زۆر هاوسەنگە، (ئەنتیئۆكسیدی) لەناودایە و كاریگەرییەكی باشی لەسەر فشارەكانی خوێن هەیە، بۆیە لێكۆڵەرەوان ئاماژەیان بەوەشكردووە، پێویستە مرۆڤەكان ڕۆژانە بەلایەنی كەمەوە (3-5) دانە قەیسی بخۆن، لەهەمان كاتدا قەیسی سەرچاوەی وزەیەكی باشە بۆ مرۆڤەكان.

بەهۆی هەبوونی مادەی (بیتۆكارۆتین) لەناویدا، سودێكی باشی هەیە بۆ تەندروستی چاو، هەروەها ڕیخۆڵەكان نەرمدەكاتەوە، بۆیە پێویستە ڕۆژانە گرنگی بە خواردنی قەیسی بدرێت، بۆ ئەوەی لەشێكی باش و تەندروستتان هەبێت، بەڵام نابێت زۆر بخۆن، چونكە بیرتان نەچێت هەموو میوە و خواردنێك زیاد لە پێویست بخورێت لە جێگەی سوود گەیاندن زیان بە تەندروستی دەگەیەنێت.

دكتۆر لۆركایرك دەڵێت: قەیسی زۆر بەسوودە بۆ كەمخوێنی هەر (100گرام) لە قەیسی (45%) پێویستی لەش لە ڕۆژێكدا لە ووزە دەدات هەروەها لە (8%) لە ڤیتامینەكان.

قەیسی چارەسەری نەخۆشی هەستیاری دەكات بەتایبەتیش لیری پێست، نەرمكەرەوەیە و تینویەتی دەشكێنێت، هەروەها چالاككەرەو خێراش هەرسدەبێت، بەڵام بۆ ئەوانەی كێشەیان لە كۆئەندامی هەرس هەیە هەندێك ماندوویان دەكات، هێوركەرەوەی دەروونیە شڵەژاوی و پەشۆكاوی ناهێڵێت و لەهەمانكاتدا فشاری خوێن دادەبەزێنێت كە بەهۆی شڵەژاوییەوە پەیدابووە.

خواردنی قەیسی بەسوودە بۆ بەهێزبوونی خوێن بەهۆی ئەو بڕە زۆرەی ئاسن كە تێیدایە، ئەو كالیسیۆمەش كە لەناو قەیسیدا هەیە پەیكەری ئێسك بەهێزدەكات، ئارەزووی خواردن زیاددەكات، لە لایەكی تریشەوە خواردنی قەیسی دەردانی ئارەق كەمدەكاتەوە و گەشە لە منداڵدا زیاددەكات،

توێژینەوەیەكی نوێ‌ ئەوەی ڕاگەیاندووە یەكێك لەو میوانەی كە سودێكی زۆری بۆ تەندروستی مرۆڤ هەیە قەیسییە، هۆكارێكە بۆ ڕێكخستنی خۆراكی ناو جگەر و بەشداریدەكات لە دروستكردنی خڕۆكە سورەكان لە خوێندا، توانای بینین چالاكتر دەكات، توانای لەش بەهێزتر دەكات بۆ ڕووبەڕوو بونەوەی نەخۆشییەكان، ئەگەر بە شەربەتەكەی بۆ دەموچاو بەكاربێت ئەوا مرۆڤ دوور دەخاتەوە لە نەخۆشیییەكانی پێست. میوەیەكی پڕ لە ڤیتامینە بە تایبەتی ڤیتامین (A)، خۆراكێكی گرنگی قژە و ڕێگە لە هەڵوەرینی دەگرێت.

Check Also

گۆیژ بەرهەمێک وەک خۆراکی دڵ

پ.ى. گوڵاڵه‌ محمدامین سعیدمامۆستا له‌ كۆلێجى ته‌كنیكى زانسته‌پڕاكتیكیه‌كانى هه‌ڵه‌بجه‌ گۆیژ، یه‌كێكه‌ له‌و میوانه‌ى كه‌ له‌ …

21 کۆمێنت

  1. I am curious to find out what blog system you are working with? I’m experiencing some minor security problems with my latest website and I would like to find something more safeguarded. Do you have any solutions?

  2. geinoutime.com
    희생의 시간이 되기 전에 그들은 서로에게 귓속말을 하지 않을 수 없었다.

  3. StephenOrere

    This post is priceless. When can I find out more?
    @@G@@
    https://www.inalmaty.kz/list/395429

  4. EarnestVom

    Just desire to say your article is as astounding. The clarity in your post is simply excellent and i can assume you are an expert on this subject. Well with your permission allow me to grab your RSS feed to keep updated with forthcoming post. Thanks a million and please carry on the gratifying work.

    sciencenewhop.maxbb.ru/topic543.html?view=previousВ 
    bancaanxudoithuong3d.com/category/game-ban-ca-doi-the?filter_by=popular7В 
    russiajoy.ru/page/12В 
    gerincservdebrecen.hu/informaciok/a-kezeles-meneteВ 
    ebookscomputer.ru/hardware/4215-soberi-kompyuter-sam.htmlВ 

  5. Gichardtek

    Hello there! Do you know if they make any plugins to protect against hackers? I’m kinda paranoid about losing everything I’ve worked hard on. Any tips?

    dog-ola.ru/topic6358.html?view=previousВ 
    http://www.tvserver.ru/forum/viewtopic.php?t=1271&view=previousВ 
    baigianghay.com/binh-luan-cau-tuc-ngu-cay-nao-rao-cay-nay-van-mau-hay-lop-7В 
    jingji.8193.tw/product/product.php?id=162&page=В 
    frugalmechanic.com/tech-blog/tag/sbtВ 

  6. beatae beatae voluptatem illum nihil qui a dolorem deserunt ut. nihil asperiores itaque sunt fugit in iste.

  7. Ismaeladent

    Attractive component of content. I just stumbled upon your web site and in accession capital to say that I get actually enjoyed account your blog posts. Anyway I’ll be subscribing to your augment and even I fulfillment you get admission to persistently fast.

    mormoniconoclast.net/deadpool-movie-review/В 
    http://www.vietnamembassy-arabsaudi.org/nui-ta-cu/В 
    forum.twilightmu.com/album.php?albumid=243&pictureid=1529В 
    forum.wowcircle.com/member.php?u=584887&tab=activitystream&type=all&page=2В 
    triumph-flowers.ru/bukety-nevesty/yarkij-buket-nevesty/В 

  8. OLanefadia

    I think that what you said was actually very logical. However, consider this, what if you added a little information? I am not saying your information is not solid., however suppose you added a title to possibly grab a person’s attention? I mean %BLOG_TITLE% is a little boring. You ought to look at Yahoo’s home page and see how they create news headlines to grab viewers to open the links. You might try adding a video or a related picture or two to get readers excited about what you’ve written. In my opinion, it might bring your posts a little bit more interesting.

    renebiemans.nl/users.php?m=details&id=31723В 
    lapartenza.vn/thu-vienВ 
    startspresto.ru/dannye/pluginclass/cbblogs?action=blogs&func=show&id=22В 
    http://www.exoltech.com/wall/blogs/user/alanpoe?&page=1В 
    csaladokert.tarsadalmiinnovaciok.hu/forum/topic/zahry-machinery-equipment/?part=21В 

  9. Hey there, You have performed a great job. I will definitely digg it and personally recommend to my friends. I am sure they will be benefited from this site.

  10. WilliamThype

    В современном мире, где аттестат – это начало успешной карьеры в любой области, многие пытаются найти максимально быстрый и простой путь получения образования. Факт наличия официального документа сложно переоценить. Ведь диплом открывает дверь перед всеми, кто желает вступить в сообщество профессионалов или учиться в высшем учебном заведении.
    В данном контексте наша компания предлагает быстро получить любой необходимый документ. Вы сможете заказать аттестат нового или старого образца, что будет выгодным решением для всех, кто не смог закончить обучение или утратил документ. Аттестаты изготавливаются аккуратно, с максимальным вниманием ко всем деталям, чтобы в результате получился документ, 100% соответствующий оригиналу.
    Плюсы такого решения заключаются не только в том, что вы сможете быстро получить свой аттестат. Весь процесс организовывается просто и легко, с профессиональной поддержкой. Начав от выбора необходимого образца аттестата до консультации по заполнению персональной информации и доставки в любое место страны — все под полным контролем квалифицированных специалистов.
    Для тех, кто ищет оперативный способ получения необходимого документа, наша компания может предложить отличное решение. Приобрести аттестат – значит избежать длительного процесса обучения и не теряя времени перейти к достижению личных целей: к поступлению в ВУЗ или к началу трудовой карьеры.

    http://maps.google.kz/url?q=http://aurus-diploms.com

  11. Предлагаем вам пройти консультацию (аудит) по увеличению продаж равным образом прибыли в вашем бизнесе. Формат аудита: индивидуальная встреча или сессия по скайпу. Делая верные, но обыкновенные действия, доход от ВАШЕГО коммерциала удастся увеличить в несколькио раз. В нашем запасе более 100 опробованных практических методик подъема продаж а также доходов. В зависимости от вашего коммерциала расчитаем для вас наиболее сильные и начнем шаг за шагом претворять в жизнь.
    -https://interestbook.ru/

  12. Gichardtek

    WOW just what I was searching for. Came here by searching for %meta_keyword%

    iclassicscollection.com/question/2-765-644-44632-760-359-1149effective-lottery-spells-in-uk-to-win-jackpotmoney-rich-spells-caster-lottery-spells-quickpowerful-lottery-spellseasy-lottery-spells-i-13/В 
    xianz.com/index.php?mode=messages&act=compose&rec_id=47561В 
    bietthulideco.vn/biet-thu-nha-vuon-26-nv26-khu-do-thi-lideco-bac-32/В 
    stephenireland.com/charity/details.php?10-000-RAISED-FOR-FRANCIS-HOUSE-CHILDREN-S-HOSPICE-3В 
    backshowtime.ru/page/45В 

  13. Pretty nice post. I just stumbled upon your blog and wanted to say that I have really enjoyed browsing your blog posts. In any case I’ll be subscribing to your feed and I hope you write again soon!

  14. WilliamThype

    На сегодняшний день, когда аттестат является началом отличной карьеры в любом направлении, многие ищут максимально быстрый и простой путь получения качественного образования. Наличие официального документа об образовании трудно переоценить. Ведь именно он открывает дверь перед всеми, кто собирается вступить в сообщество квалифицированных специалистов или продолжить обучение в любом университете.
    В данном контексте мы предлагаем быстро получить любой необходимый документ. Вы сможете заказать аттестат нового или старого образца, и это становится удачным решением для человека, который не смог закончить образование, утратил документ или желает исправить плохие оценки. Все аттестаты выпускаются с особой тщательностью, вниманием к мельчайшим деталям, чтобы в результате получился документ, полностью соответствующий оригиналу.
    Плюсы этого подхода заключаются не только в том, что вы сможете быстро получить свой аттестат. Весь процесс организовывается удобно, с профессиональной поддержкой. Начиная от выбора необходимого образца аттестата до правильного заполнения личных данных и доставки в любое место России — все под полным контролем квалифицированных специалистов.
    В итоге, для тех, кто ищет оперативный способ получить необходимый документ, наша услуга предлагает отличное решение. Приобрести аттестат – это значит избежать продолжительного процесса обучения и не теряя времени перейти к личным целям: к поступлению в ВУЗ или к началу удачной карьеры.

    http://ppm.co.jp/userinfo.php?uid=15745

  15. geinoutime.com
    모든 관계자들은 표정 하나 없이 눈과 코로 코와 마음을 바라보며 경외감을 자아낸다.

  16. Предлагаем для вас пройти консультацию (аудит) по усилению продаж и прибыли в вашем бизнесе. Формат аудита: персональная встреча или сессия по скайпу. Делая верные, но простые действия, прибыль от ВАШЕГО бизнеса удастся превознести в несколькио раз. В нашем арсенале более 100 опробованных практических методик увеличения продаж и доходов. В зависимости от вашего коммерциала разработаем для вас максимально наилучшие и будем шаг за шагом претворять в жизнь.
    – interestbook.ru

  17. Pretty! This was a really wonderful post. Thank you for providing this information.

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلیکترۆنییەکەت بڵاوناکرێتەوە. خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *