چوار شه‌ممه‌ , حوزه‌یران 19 2024

(بۆ رۆژی جیهانی مناڵان) مناڵی ماڵه‌ نوێكه‌ی گه‌ڕه‌ك

كه‌تان خادیمی

هه‌بوو نه‌بوو له‌م شاره‌دا گه‌ڕه‌كێكی فراوان هه‌بوو، به‌ شێوه‌یه‌كی ئه‌ندازه‌یی جوان خانووه‌كانی له‌ته‌نیشت یه‌كه‌وه‌ ڕیز بوون، خۆر به‌یانیان ئه‌ڕژایه‌ ئه‌م كۆڵانه‌وه‌، ئێوارانیش زه‌رده‌په‌ڕ ئه‌نیشته‌ سه‌ر په‌نجه‌ره‌كانیان، به‌جه‌ژنان پیاوان به‌كۆمه‌ڵ سه‌ردانی یه‌كتریان ئه‌كرد و ژنه‌كانیش به‌یه‌كه‌وه‌ له‌ ده‌رگا به‌ ده‌رگای ماڵانیان ئه‌دا. له‌ بۆنه‌ خۆشی و ناخۆشه‌كانی یه‌كتریدا به‌شدار ئه‌بوون، هه‌میشه‌ هاوكاری یه‌كتریان ئه‌كرد.
مناڵه‌كانیشیان ڕۆژانه‌ به‌یه‌كه‌وه‌ ئه‌ڕۆشتن له‌قوتابخانه‌و له‌ ماڵه‌وه‌ش هاوڕێی یه‌كتری بوون، له‌ باخچه‌ بچكۆله‌كه‌ی ته‌نیشیتیان كۆ ده‌بوونه‌وه‌، وه‌ك ئه‌ندامانی یه‌ك خێزان له‌یه‌كیان ئه‌ڕوانی، كوڕه‌كان یاریه‌كانی وه‌ك هه‌ڵماتێن و هه‌لووكێن و مزراحێن و دوو گۆڵی و پێنج پێنجیان ئه‌كرد.. له‌ولاشه‌وه‌ گروپی كچه‌كان یاری ماڵه‌ باجێنه‌و چاوشاركێ و حل حلی و بل بلی و مام سڵێمان و فڕی فڕیان ئه‌كرد، به‌پێی وه‌رزه‌كانی ساڵ جۆری یاریكردنه‌كه‌یان گۆڕانی به‌سه‌ردا ئه‌هات، وه‌ك شه‌ڕه‌ تۆپه‌ڵ و ئاگری نه‌ورۆز…..
ئه‌م گروپانه‌ هه‌ندێك جار به‌هۆی میوانه‌وه‌ زیادیان ئه‌كرد كه‌ پورزاو خاڵۆزا ئه‌هاتن ئه‌وانیش ئه‌بوونه‌ ئه‌ندام. ئه‌گه‌ر به‌ته‌مه‌نێك به‌ كۆڵاندا ڕه‌تبوایه‌ خێرا هاوكاریان ئه‌كردوو عه‌لاگه‌كانیان له‌گه‌ڵ هه‌ڵئه‌گرت.
رۆژێكی به‌هاری خۆشبوو هه‌وایه‌كی فێنك به‌ بۆنی گوڵه‌ به‌یبوون و حاجیله‌وە خۆی ئه‌كرد به‌ گه‌ڕه‌كداو سیه‌كانی پڕ ئه‌كردن له‌و بۆنه‌ عه‌تراویه‌.
ئه‌و خانووه‌ی كه‌ له‌ هه‌موو خانووه‌كانی دی گه‌وره‌تر بوو، نهۆمی دووه‌می ئه‌یڕوانی به‌سه‌ر گه‌ڕه‌كدا، ماوه‌یه‌كی زۆر بوو چۆڵبوو، له‌ناكاو كۆمپانیایه‌كی پاككردنه‌وه‌ له‌به‌رده‌رگای خانوه‌كه‌دا وه‌ستا، ده‌ستیان به‌ پاككردنه‌وه‌و شتنی خانوه‌كه‌ كرد.
كچه‌كان له‌به‌ر خۆیانه‌وه‌ وتیان: خۆزگه‌ كچێكی هاوته‌مه‌نی ئێمه‌یان هه‌بێت و ئه‌هاته‌ ناو گروپی كچه‌كانه‌وه‌، كوڕه‌كانیش وابیریان ئه‌كرده‌وه‌ كه‌ هاوته‌مه‌نێكی خۆیان ده‌بێته‌ ئه‌ندامی گروپه‌كه‌یان، حه‌زیان ئه‌كرد یاریزانێكی زۆر باش بێت و گۆڵی باشیان بۆ بكات. پاش چه‌ند رۆژێك بارهه‌ڵگرێكی گه‌وره‌ ده‌ستی به‌ داگرتنی که‌لوپه‌له‌كان کرد، به‌ڵام ئه‌م ماڵه‌ نوێیه‌ هیچ مناڵێكیان دیار نه‌بوو نه‌ ببێته‌ ئه‌ندامی گروپی كچه‌كان نه‌ هی كوڕه‌كان. پاش چه‌ند رۆژێك ئۆتۆمبێلێك خۆیكرد به‌نێو مناڵه‌كاندا كه‌ كوڕێكی ته‌مه‌ن یانزده‌ ساڵی له‌نێودا بوو، به‌ڵام سه‌یری مناڵه‌كانیشی نه‌كرد ، به‌ڵكوو به‌ڕقه‌وه‌ سه‌یری مناڵه‌كانی كرد، ئۆتۆمبێله‌كه‌ به‌ره‌و گه‌راجه‌كه‌ رۆشته‌ ژووره‌وه‌، كوڕه‌كان دڵخۆشبوون كه‌ هاوڕێیه‌كیان زیاد كردووه‌. رۆژانه‌ له‌ كۆڵان یاریانئه‌كرد، ئه‌و له‌په‌نجه‌ره‌كه‌وه‌ سه‌یری ئه‌كردن و نه‌ئه‌هاته‌ خواره‌وه‌ بۆلایان، چه‌ندان رۆژی دیكه‌ به‌ هه‌مانشێوه‌ به‌ ئۆتۆمبێله‌كه‌ی باوكیه‌وه‌ به‌ناویاندا تێئه‌په‌ڕی، به‌هه‌مانشێوه‌ به‌ تووڕه‌ییه‌وه‌ له‌ مناڵه‌كانی ڕوانی، یه‌كێك له‌مناڵه‌كان وتی: له‌وانه‌یه‌ ئه‌میش وه‌ك ئه‌و مناڵانه‌ بێت كه‌ به‌رده‌وام سه‌رقاڵی ئایپاد و مۆبایل و به‌دیاركۆمپیوته‌ره‌كانه‌وه‌ دانیشتوون. ئیتر ناتوانێت هاوڕێی راسته‌قینه‌ به‌ده‌ست بێنێت.
هه‌ریه‌كه‌و ڕایه‌كی هه‌بوو یه‌كێكیان وتی: خانوه‌كه‌ی ئه‌و له‌ناو گه‌ڕه‌كدا له‌هه‌مووان جوانتره‌، له‌وانه‌یه‌ لووتبه‌رز بێت.
یه‌كێكی دیكه‌ وتی: ئه‌كرێت دڵته‌نگبێت و حه‌زینه‌كردبێت ماڵیان بێته‌ ئه‌م گه‌ڕه‌كه‌ هاورێكانی به‌جێهێشتبێت و دڵی لای ئه‌وان بێت.
ڕۆژان تێپه‌ڕین هه‌موان چاوه‌ڕێبوون دایك و باوكیان بڕۆن بۆ پیرۆزباییان، تا ئه‌مانیش له‌گه‌ڵیاندا بڕۆن ژووری ئه‌و كوڕه‌ ببینن كه‌نازانن بۆچی قه‌ت رۆژێك ناڕوات بۆ سۆپه‌رماركیتێك شتێك بكڕێت یان له‌به‌ر ده‌رگا سه‌ربكه‌وێته‌ ناو ئۆتۆمبێله‌كه‌ی باوكی ، ئه‌وه‌ی سه‌یر بوو شه‌وانه‌ گوێیان له‌ ده‌نگی شكاندنی كه‌لوپه‌له‌كان ئه‌بوو، ده‌نگی هاتوو هاواره‌كانی ئه‌هات، هه‌ربۆیه‌ بێهیوا بوون كه‌ ببێته‌ هاوڕێیان. یه‌كێكیدی له‌ كاره‌كانی ئه‌م گروپه‌ بریتیبوو له‌ به‌خشینی خواردن به‌ پشیله‌و سه‌گه‌ بێلانه‌كان و ئه‌گه‌ر نه‌خۆشبن چاره‌سه‌ر بكرێن، باوكی یه‌كێكیان پزیشكێكی ڤێته‌رنه‌ری ماڵی له‌و گه‌ڕه‌كه‌دا بوو ئه‌ویش هاوكاری ئه‌كردن، له‌م گه‌ڕه‌كه‌دا قاپێكی گه‌وره‌یان دانابوو پاشماوه‌ی خواردنیان تێئه‌كرد تا تێكه‌ڵ به‌خاشاك نه‌بێت ، زۆر جاریش پاره‌یان له‌ناوخۆیاندا كۆ ئه‌كرده‌وه‌ خواردنی تایبه‌تیان بۆ ئه‌كڕین. ئه‌وانیش فێر بووبوون له‌كاتی برسیه‌تیدا به‌رەو لای قاپه‌كه‌ی ئه‌مان ملیان ئه‌نا ، به‌زستانانیش خانوووچكه‌ی بچكۆله‌یان بۆ درووستكردبوون، تا له‌سه‌ر ما بپارێزرێن.
ئه‌م مناڵانه‌ خۆشه‌ویستیه‌كی قووڵ كۆیكردبوونه‌وه‌ ئاهه‌نگی له‌ دایكبوونیان بۆ یه‌كتری ئه‌گێڕاو دیاریان پێشكه‌ش به‌یه‌كتری ئه‌كرد.
هه‌ر یه‌كه‌یان به‌رده‌وام له‌ خه‌یاڵی خۆیدا بیری له‌و كوڕه‌ ئه‌كرده‌وه‌ كه‌ نایه‌ته‌ خواره‌وه‌ ببێته‌ هاوڕێیان، له‌په‌نجه‌ره‌ی ژووره‌كه‌وه‌و له‌ نێو ئۆتۆمبێله‌كه‌ی باوكیه‌وه‌ سه‌یریان ئه‌كات. ئه‌وان تا ئه‌و كاته‌ پێویستیان به‌ كوڕێك بوو ببێته‌ ئه‌ندامی تیپه‌كه‌یان، نه‌یانئه‌زانی له‌ كوێوه‌ بیبینن ، دواجار هه‌موویان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ڕێككه‌وتن كه‌ تۆپه‌كه‌یان هه‌ڵبده‌نه‌وه‌ باڵكۆنه‌كه‌وه‌، پاشان له‌ ده‌رگا بده‌ن و له‌وانه‌یه‌ ئه‌و كوڕه‌ ده‌رگایان بۆ بكاته‌وه‌، ئه‌مانیش به‌ بیانووی تۆپه‌كه‌وه‌ پرسیاری دیكه‌ی لێبكه‌ن ، ئیتر ئه‌زانن له‌ پۆلی چه‌نده‌و ئایا حه‌ز له‌ یاری دوو گۆڵی ئه‌كات، پاشان داوای لێئه‌كه‌ن تاببێته‌ ئه‌ندام له‌تیپه‌كه‌یاندا.
شووتێكیاندا له‌ تۆپه‌كه‌ داو كه‌وته‌ باڵكۆنه‌كه‌وه‌، یه‌كێكیان له‌ ده‌رگای ماڵه‌كه‌یدا. ژنێك به‌ ڕووخۆشیه‌وه‌ فه‌رمووی لێكرد، چووه‌ ژووره‌وه‌ به‌ڵام نه‌گه‌ڕایه‌وه‌، دووه‌م هاوڕێی ڕۆشت ئه‌ویش نه‌گه‌ڕایه‌وه‌ تاماوه‌یه‌ك كه‌سیان دیار نه‌بوون سێیه‌م كه‌سیان چووه‌ ژووره‌وه‌ تا هه‌واڵێكیان بزانێت …كه‌هاته‌ ده‌ره‌وه‌ چیرۆكێكی تایبه‌تی بۆ هێنانه‌وه‌، وتی: ئێمه‌ زۆر به‌هه‌ڵه‌ له‌كوڕی نێو ئۆتۆمبێله‌كه‌ تێگه‌شتووین ئه‌و لووتبه‌رز نیه‌ و بیری گه‌ڕه‌كه‌كه‌ی خۆیشیان ناكات، چونكه‌ له‌وێش هاوڕێی نه‌بووه‌، ڕقیشی له‌ ئێمه‌ نیه‌ به‌ڵكو ئه‌و توانای ڕۆشتنی نیه‌و دڵته‌نگه‌ كه‌ناتوانێت له‌گه‌ڵ ئێمه‌دا یاریبكات.

له‌و ڕۆژه‌وه‌ بڕیاریاندا كه‌ بیكه‌نه‌ هاوڕێی خۆیان و ڕۆژانه‌ ئه‌ڕۆشتنه‌ حه‌وشه‌كه‌ی ماڵی ئه‌حمه‌د به‌یاریه‌كانی ئه‌و پێكه‌وه‌ یاریان ئه‌كرد، دایكی زۆر دڵخۆشبوو كه‌ كوڕه‌كه‌ی بینی له‌ دڵه‌وه‌ پێده‌كه‌نێت، بڕیاریاندا بیكه‌نه‌ ژماره‌ هه‌شتی ئه‌ندامی تیپه‌كه‌یان، تیشێتێكیان به‌و ژماره‌یه‌وه‌ له‌به‌ركردوو، بۆیه‌ ئه‌حمه‌د بووه‌ یاریزانێكی به‌تواناو له‌قوتابخانه‌ش ئاستی به‌رز بوه‌وه‌، متمانه‌ی به‌ خۆی زیاتر بوو.

Check Also

کۆشکە سامناکەکە لەساڵیادی ڕاپەڕیندا

بەیان نوری (ئەم چيروكه له ژماره ٥ ى پەیامى ڕاستى له ساڵی ١٩٩٢ بۆ يادى …