دوو شه‌ممه‌ , ئازار 4 2024

7/6 ڕۆژی سەلەمەتى خۆراک
چۆن سەلامەتی خۆراكمان بپارێزین

د.نەسرین محی الدین
پسپۆر لەبواری تەندرووستی خۆراک و ماسی
سەلامەتی خۆراک بریتییە لە ڕاهێنانی دڵنیابوون لە سەلامەتی و، پاکی ئەو خۆراکانە کە رۆژانە بەکاردێت. واتە رێگەگرتن لە بڵاوبوونەوەی نەخۆشییە گواستراوەکان. کە بەچەند ڕێگەیەک دەبێت:
-دەبێت ئەو کەسانە کە مامەڵە لەگەڵ خۆراک ئەکەن ئاگاداری سەلامەتی گشتی بن، وەک دەست شۆردن پێش هەر دەستکارییەکی خۆراک لەگەڵ پاک و؛ خاوێنی گشت ئەو کەرەستانە کە بەکاردێت لە کاتی مامەڵەکردنی خۆراک و ئامادەکردنی.
-هەڵگرتنی خۆراکەکان بەشێوەیەکیدرووست بۆئەوەی ئەو بەکتریایانەی کە هۆکارن بۆ درووستبوونی نەخۆشی نەهێڵێت، هەندێ خۆراک وەک گۆشت و بەرهەمەسپییەکان و دوای لێنانیان دەبێت لەناو بەفرگر هەڵبگیرێت. خۆراکە ووشکەکان دەبێت لە شوێنیکی سارد و ووشک هەڵبگیرێت دوور لە تیشکی خۆر.

  • ئامادەکردنی خواردن لەناو کەل و پەلی خاوێن.
  • پلەی گەرمی گونجاو وادەکات گشت بەکتیریا زیانبەخشەکان لەناو دەبات. بۆیە زۆر گرنگە بۆ هەندێ خۆراک بگاتە پلەی گەرمییەکی گونجاو بۆ لەناوبردنی ئەم جۆرە بەکتیریانانە وەک گۆشت بە گشت جۆرەکان. لەکاتی دەستوەردانی خۆراک ئەبێت بە شێوازێکی سەلامەت و تەندرووست مامەڵەی لەگەڵ بکرێت. -بەردەوامی پاک و خاوێنی ئەو شتومەکانە کە بەکاردێت لەکاتی ئامادەکردنی خۆراک وەک بەکارهێنانی ئاوی گەرم.
  • گۆشتی سوور و توخمی ئاسن و گەلێک کانزا و ڤیتامینەکان سەرچاوەی سەرەکی پرۆتینی ئاژەڵییە بۆ مرۆڤ. گشت زاناکان کۆکن لەسەر گرنگی خواردنی گۆشتی سوور، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا باس لە زیانەکانی ئەکرێت لە هەردوو رووی تەندرووستی و سایکۆلۆجیاوەش کە تۆشی خەمۆکی و تۆڕەبوون. بە پێچەوانەوە ئەوانەی کە گۆشتی سوور ناخۆن کەسانی هێمن و لەسەرخۆ دەرئەکەون. لەگەڵ ئەوەشدا ئەبێت ئاگاداری خاڵێکی گرنگی بین ئەوەش گۆرینی ماسوولکەکانی لەشی ئاژەڵ کە دەخورێت بۆ گۆشت کە پێویستی بە ١٢ کاژێر، بۆیە وا باشترە دوای ئەو ١٢ کاژێرە ئینجا گۆشتەکە بەکاربێت بۆ خواردن. بەهۆی ئەوەی کە ماسولکە شانایەکی زیندووە وە پێویستی بەکات بۆ تەواوبوونی گشت ئەو ووزەیە کە تیایەتی، هەروەها گۆرینی ترشییەکەی لاکتیک بۆ گلایکۆجین، ئەمەش دەبێت بە هۆکارێک بۆ لەناوبردنی بەکتریازیانبەخشەکان.
    خواردنی گۆشت بە چەندەها جۆر ئەبێت، ئەگەر سووربکرێتەوە ئەوە بڕی کالۆرییەکان کە تیایدا ئەبێت زیاد ئەکات و، هەرسکردنی ئاڵۆزتر ئەبێت، بەڵام لە کاتی برژاندندا زیانی دووکەڵ و خەڵوزەکە زیانی زیاد ئەکات، هەروەها ئەبێت هەڵمی گەرما بگاتە گشت بەشەکانی گۆشتەکە. ئەم گەرمییە گشت بەکتیریا و کرمە زیان بەخشەکان لەناوئەبات، بەڵام ماددە ژەهراییەکان لەناونابات بۆیە پێویستە دڵنیاببین لە سەرچاوەی ئەو گۆشتە. قیمەی گۆشت بەهۆی زیادبوونی رووبەرەکەی زیاتر رووبەرووی پیسبوونی گۆشتەکە ئەبێت، بۆیە گرنگە بە ووردی مامەڵەی لەگەڵ بکرێت لە رێگای پاک و خاوێنی گشت کەرەستەکانی لەکاتی بەکارهێنان.
    -گۆشتی ماسی لە گشت جیهاندا بایەخێکی زۆری پێ ئەدرێت لەبەر سوودەکانی کە هەیەتی، دانانی وەک سەرچاوەیەکی گرنگی یۆد کە زۆر گرنگە بۆ غوددە، سەرچاوەیەکی گرنگە بۆ ڤیتامینەکان بە تایبەتی ئەواەی هەرسکردنی ئاسانە. وە گۆشتی ماسی دادەنرێت بە تاکە سەرچاوەی ئاژەڵیی بۆ ترشی چەوری ئۆمێگا کە مرۆڤ ناتوانێت درووستی بکات، بۆیە پێویستە لەگەڵ خۆراک وەربگیرێت کە سوودێکی زۆری هەیە بۆ لەشێ مرۆڤ وەک پاراستن لە نەخۆشییەکانی دڵ و شەکرە وە دابەزاندنی کۆلیسترۆڵ و فشاری خوێن ، گرنگە بۆ دابەزینی کێشی لەش وە پووکانەوەی ئێسک و هەوکردنی جەمگەکان، زۆر گرنگە بۆ ئەو کەسانە کە نەخۆشێ دەروونییان هەیە وەک خەمۆکی، گرنگە بۆ سووتان و نەخۆشییەکانی پێست، هەوی کۆڵۆن بەدهەرسی خۆراک، تەنگەنەفسی و نەخۆشییەکانی سی و شێرپەنجەی مەمک و کۆڵۆن و پرۆستات.
    ماسی جۆری زۆرە وە هەریەکێکیان تام و بۆنی تایبەتی هەیە وە ئەتوانرێت بە چەندەها رێگە بەکاربێت، بەڵام لە هەمووی گرنگتر بەهەڵم بوون وە برژاندن بەڵام بە ئاگرێکی کەم، ماسی قتوو هەروەها سوودی زۆرە بەڵام ئەو رۆنە کە تیایەتی سەرچاوەی مادە پاریزراوەکانە (ماددە حافیزەکان).
    گۆشتی مریشک رەنگی سپییە، گشت بەشەکانی بەکاردێت بۆ خواردن بە چەند رێگەیەکی جیاواز. زۆربەی زیانەکانی لەرێی ئەو چەورییە زۆرەیە کە تیایەتی کە لە ژێر پێستی مریشکەکەیە بۆیە وا باشترە پێستەکە بەکارنەیەت وە دووربخرێتەوە. سنگی مریشك سەلامەتترین بەشە بۆ خواردن.
    کەوابێت تا خۆراکەکانمان بەتایبەتی گۆشت بە گشت جۆرەکانی بپارێزین ئێمە تەندرووست ئەبین، دوور دەبین لە نەخۆشی بە گشتی، نەخۆشە مرۆژەڵێیەکان بە تایبەتی.

Check Also

زیادكردنى خواردنى ماسى ده‌بێته‌ هۆى پاراستنى ژنان له‌نه‌خۆشى خه‌مۆكى

د. نه‌سرین محی الدینپسپۆر له‌بوارى خۆراكدایكان له‌ساڵى یه‌كه‌مى پاش منداڵبوون توشى خه‌مۆكى ده‌بن، هه‌روه‌ها ئه‌و …

42 کۆمێنت

  1. I am extremely impressed with your writing skills and also with the layout on your blog. Is this a paid theme or did you customize it yourself? Either way keep up the nice quality writing, it’s rare to see a nice blog like this one nowadays.

  2. Howdy, I believe your site might be having browser compatibility issues. When I look at your site in Safari, it looks fine however, if opening in Internet Explorer, it has some overlapping issues. I simply wanted to give you a quick heads up! Besides that, fantastic website!

  3. I don’t even know the way I ended up here, however I thought this submit used to be good. I don’t understand who you’re however definitely you are going to a famous blogger should you are not already. Cheers!

  4. It is not my first time to visit this site, i am visiting this website dailly and get pleasant information from here everyday.

  5. always i used to read smaller articles which also clear their motive, and that is also happening with this article which I am reading at this time.

  6. WOW just what I was searching for. Came here by searching for %keyword%

  7. Saved as a favorite, I like your blog!

  8. Greetings from Colorado! I’m bored to death at work so I decided to check out your website on my iphone during lunch break. I really like the info you present here and can’t wait to take a look when I get home. I’m amazed at how quick your blog loaded on my cell phone .. I’m not even using WIFI, just 3G .. Anyhow, good site!

  9. It is perfect time to make a few plans for the future and it is time to be happy. I have read this post and if I may just I wish to suggest you few interesting things or suggestions. Perhaps you could write next articles relating to this article. I wish to read more things approximately it!

  10. Wow, that’s what I was searching for, what a data! present here at this weblog, thanks admin of this site.

  11. I am extremely impressed with your writing skills and also with the layout on your blog. Is this a paid theme or did you customize it yourself? Either way keep up the nice quality writing, it’s rare to see a nice blog like this one these days.

  12. Hi there, I found your blog by the use of Google whilst searching for a similar topic, your web site got here up, it seems to be good. I have bookmarked it in my google bookmarks.

  13. Greetings! I know this is kind of off topic but I was wondering if you knew where I could find a captcha plugin for my comment form? I’m using the same blog platform as yours and I’m having difficulty finding one? Thanks a lot!

  14. Hello there! This article couldn’t be written any better! Reading through this post reminds me of my previous roommate! He constantly kept talking about this. I am going to forward this article to him. Pretty sure he’ll have a good read. Thank you for sharing!

  15. I am curious to find out what blog system you have been working with? I’m experiencing some minor security problems with my latest site and I would like to find something more safe. Do you have any suggestions?

  16. Normally I do not read article on blogs, however I wish to say that this write-up very pressured me to try and do so! Your writing taste has been amazed me. Thank you, quite great article.

  17. Heya! I just wanted to ask if you ever have any trouble with hackers? My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing months of hard work due to no backup. Do you have any solutions to protect against hackers?

  18. Ahaa, its good conversation concerning this article here at this website, I have read all that, so now me also commenting here.

  19. Thanks in favor of sharing such a nice idea, post is good, thats why i have read it completely

  20. I all the time used to read post in news papers but now as I am a user of web thus from now I am using net for articles, thanks to web.

  21. Yesterday, while I was at work, my sister stole my iphone and tested to see if it can survive a thirty foot drop, just so she can be a youtube sensation. My iPad is now broken and she has 83 views. I know this is entirely off topic but I had to share it with someone!

  22. I’d like to express my heartfelt appreciation for this enlightening article. Your distinct perspective and meticulously researched content bring a fresh depth to the subject matter. It’s evident that you’ve invested a great deal of thought into this, and your ability to articulate complex ideas in such a clear and comprehensible manner is truly commendable. Thank you for generously sharing your knowledge and making the process of learning so enjoyable.

  23. I simply wanted to convey how much I’ve gleaned from this article. Your meticulous research and clear explanations make the information accessible to all readers. It’s abundantly clear that you’re committed to providing valuable content.

  24. I couldn’t agree more with the insightful points you’ve articulated in this article. Your profound knowledge on the subject is evident, and your unique perspective adds an invaluable dimension to the discourse. This is a must-read for anyone interested in this topic.

  25. Your writing style effortlessly draws me in, and I find it nearly impossible to stop reading until I’ve reached the end of your articles. Your ability to make complex subjects engaging is indeed a rare gift. Thank you for sharing your expertise!

  26. Your writing style effortlessly draws me in, and I find it nearly impossible to stop reading until I’ve reached the end of your articles. Your ability to make complex subjects engaging is indeed a rare gift. Thank you for sharing your expertise!

  27. Your positivity and enthusiasm are undeniably contagious! This article brightened my day and left me feeling inspired. Thank you for sharing your uplifting message and spreading positivity among your readers.

  28. I am continually impressed by your ability to delve into subjects with grace and clarity. Your articles are both informative and enjoyable to read, a rare combination. Your blog is a valuable resource, and I am sincerely grateful for it.

  29. Your writing style effortlessly draws me in, and I find it nearly impossible to stop reading until I’ve reached the end of your articles. Your ability to make complex subjects engaging is indeed a rare gift. Thank you for sharing your expertise!

  30. Oh my goodness! Amazing article dude! Thanks, However I am experiencing problems with your RSS. I don’t know why I can’t subscribe to it. Is there anybody else getting the same RSS problems? Anyone who knows the solution will you kindly respond? Thanx!!

  31. I’m truly impressed by the way you effortlessly distill intricate concepts into easily digestible information. Your writing style not only imparts knowledge but also engages the reader, making the learning experience both enjoyable and memorable. Your passion for sharing your expertise is unmistakable, and for that, I am deeply grateful.

  32. I couldn’t agree more with the insightful points you’ve articulated in this article. Your profound knowledge on the subject is evident, and your unique perspective adds an invaluable dimension to the discourse. This is a must-read for anyone interested in this topic.

  33. This article is a true game-changer! Your practical tips and well-thought-out suggestions hold incredible value. I’m eagerly anticipating implementing them. Thank you not only for sharing your expertise but also for making it accessible and easy to apply.

  34. Your storytelling prowess is nothing short of extraordinary. Reading this article felt like embarking on an adventure of its own. The vivid descriptions and engaging narrative transported me, and I eagerly await to see where your next story takes us. Thank you for sharing your experiences in such a captivating manner.

  35. Your unique approach to tackling challenging subjects is a breath of fresh air. Your articles stand out with their clarity and grace, making them a joy to read. Your blog is now my go-to for insightful content.

  36. I simply wanted to convey how much I’ve gleaned from this article. Your meticulous research and clear explanations make the information accessible to all readers. It’s abundantly clear that you’re committed to providing valuable content.

  37. Your passion and dedication to your craft radiate through every article. Your positive energy is infectious, and it’s evident that you genuinely care about your readers’ experience. Your blog brightens my day!

  38. Your storytelling prowess is nothing short of extraordinary. Reading this article felt like embarking on an adventure of its own. The vivid descriptions and engaging narrative transported me, and I eagerly await to see where your next story takes us. Thank you for sharing your experiences in such a captivating manner.

  39. I am continually impressed by your ability to delve into subjects with grace and clarity. Your articles are both informative and enjoyable to read, a rare combination. Your blog is a valuable resource, and I am sincerely grateful for it.

  40. I simply wanted to convey how much I’ve gleaned from this article. Your meticulous research and clear explanations make the information accessible to all readers. It’s abundantly clear that you’re committed to providing valuable content.

  41. Your blog has rapidly become my trusted source of inspiration and knowledge. I genuinely appreciate the effort you invest in crafting each article. Your dedication to delivering high-quality content is apparent, and I eagerly await every new post.

  42. Your dedication to sharing knowledge is unmistakable, and your writing style is captivating. Your articles are a pleasure to read, and I consistently come away feeling enriched. Thank you for being a dependable source of inspiration and information.

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلیکترۆنییەکەت بڵاوناکرێتەوە. خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *