دوو شه‌ممه‌ , ئازار 4 2024

مه‌ترسیه‌كانى زیاده‌ڕۆیى له‌به‌كارهێنانى خوێی چێشت

د.نه‌سرین محی الدین
خوێى چێشت واته‌ Nacl ئه‌م جۆره‌ كانزایه‌ زیاتر بۆ چێشتلێنان و پاراستنى خۆراك به‌كاردێت.
مه‌ترسیه‌كانى زیاد به‌كارهێنانى خوێى چێشت زۆرن، به‌پێى ته‌مه‌ن و ڕه‌گه‌زو ستایلى ژیان ده‌گۆڕێت، یه‌كێك له‌زیانه‌ به‌رچاوه‌كانى هۆكارى سه‌ره‌كى زیادبوونى ناسروشتى كێشى له‌شه‌، زۆربه‌ى هاوڵاتیان بۆ خۆشكردنى تامى چێشت زیاد له‌پێویست خوێ به‌كاردێنن، مه‌ترسیه‌كه‌ كانزاى سۆدیۆم دروستى ده‌كات، كه‌ ده‌بێته‌ هۆكارى گلدانه‌وه‌ى (كۆكردنه‌وه‌)ى ئاو له‌له‌شداو پاشان به‌رزبوونه‌وه‌ى فشارى خوێن و قه‌ڵه‌وى، هه‌روه‌ها نه‌خۆشیه‌كانى دڵ و گیرانى خوێنبه‌ره‌كان‌و وه‌ستانى مێشك و په‌ككه‌وتنى گورچیله‌كان.
به‌پێى بنه‌ماكانى ئاڕاسته‌ى خۆراكى وه‌زاره‌تى خۆراك و كشتوكاڵى ئه‌مه‌ریكى، ڕێژه‌ی ڕێگه‌ پێدراوى ئاسایى به‌كارهێنانى خوێ له‌ڕۆژێكدا بریتى یه‌ له‌ (3400) میلیگرام كه‌ ده‌كاته‌ كه‌وچكێكى بچووك، به‌ڵام ڕێژه‌ى ڕێگه‌ پێدراو بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ى كه‌ ته‌مه‌نیان له‌سه‌روو په‌نجا ساڵیه‌وه‌یه‌ یان نه‌خۆشى درێژخایه‌نى به‌رزبونه‌وه‌ى په‌ستانى خوێن و نه‌خۆشیه‌كانى دڵیان هه‌یه‌ ئه‌م ڕێژه‌یه‌ كه‌م ده‌كات بۆ 2300میلیگرام، بۆیه‌ پێویسته‌ ئامۆژگارى منداڵه‌كانمان بكه‌ین به‌وه‌ى دوربكه‌ونه‌وه‌ له‌خواردنى ئاماده‌كراو له‌ قوتوونان (معلبات)، چونكه‌ ئه‌و خواردنانه‌ بڕێكى زۆر له‌ خوێى چێشتیان تێدایه‌.
(زۆر خواردنى خوێ مندالأ قه‌ڵه‌وو نه‌خۆش ده‌كات)
به‌پێى ڕاپۆرتى شپێگل ئۆن لاین، خۆراكى سوێر هۆكاره‌ بۆ نه‌خۆشكه‌وتنى مندالأ، وه‌ك ده‌زانین خۆراكى سوێر پێویستى به‌خواردنه‌وه‌ى ئاوێكى زۆر ده‌بێت، له‌گه‌ڵیشیدا خواردنه‌وه‌ى ئه‌و شله‌مه‌نیانه‌ كه‌ شه‌كرى تێدایه‌، به‌مه‌ش په‌ستانى خوێن هه‌ڵده‌كشێت، وه‌ ده‌بێت ئه‌وه‌ش بزانین كه‌ خوێ له‌زۆربه‌ى خۆراكى ڕۆژانه‌دا هه‌یه‌ وه‌ك نان، چێشت.
به‌پێى توێژینه‌وه‌یه‌كى نوێ كه‌ له‌ووڵاتى ئوستورالیا له‌سه‌ر 4283 مندالأ و مێرد مندالأ كراوه‌، كه‌ ته‌مه‌نیان له‌نێوان 3بۆ 16ساڵدابوو، ئه‌م ڕاستیه‌ ده‌ركه‌وتووه‌ كه‌ زۆر به‌كارهێنانى خوێ، هۆكاره‌ بۆ نه‌خۆش كه‌وتن و قه‌ڵه‌وبونیان.
به‌شداربوانى ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه‌ په‌نایان بۆ خواردنه‌وه‌ى شله‌مه‌نیه‌ 62% شیرینه‌كان بردووه‌، له‌كاتى تینوێتیاندا وه‌ ده‌ركه‌وتووه‌ تا منداڵه‌كه‌ گه‌وره‌تر بێت وژیانى ئابورى و كۆمه‌ڵایه‌تى له‌خوار بێت، ئه‌وا زیاتر ئه‌و جۆره‌ شله‌مه‌نیانه‌ ده‌خواته‌وه‌ بێ جیاوازى ڕه‌گه‌زیان.
منداڵان 2بۆ 3سالأ ڕۆژانه‌ به‌نزیكه‌یى 4,3 گرام خوێ ده‌خۆن، مێرد منداڵه‌كانى ته‌مه‌نى 14بۆ 16سالأ 8,1 گرام به‌كارده‌هێنن.
ئه‌مه‌ له‌كاتێكدا كه‌به‌پێى كۆمه‌ڵه‌ى خۆراكى ئه‌ڵمانى ده‌ڵێن: منداڵانى ته‌مه‌نى 1 بۆ 4 سالأ ده‌بێت كه‌متر له‌گرامێك خوێ له‌ڕۆژێكدا به‌كاربهێنن، وه‌ بۆ مێرد منداڵى ته‌مه‌ن13 بۆ 15 به‌نزیكه‌یى 2گرام له‌ڕۆژێكدا به‌پێى ئه‌م توێژینه‌وه‌یه‌ پیشانى داوه‌، ئه‌و منداڵانه‌ى كه‌ زیاتر له‌ 250 میلیلیتر شله‌مه‌نى ده‌خۆنه‌وه‌ 34%مه‌ترسیان زیاد ده‌كات بۆ زیادبونى كێشیان و قه‌ڵه‌وبونیان، به‌له‌به‌رچاوگرتنى هۆكاره‌كانى وه‌ك ته‌مه‌ن ڕه‌گه‌ز، جوڵه‌، وه‌ هۆكاره‌كانى تریش بۆ زیادبوونى كێشى مندالأ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ى كه‌ ئه‌و خۆراكانه‌ى سوێرن وه‌ك په‌نیرو چپس و هتد بڕێكى زۆر كلۆریان تێدایه‌ پێشتر ئه‌وه‌مان ده‌زانى، كه‌ زۆر به‌كارهێنانى له‌كه‌سانى گه‌وره‌دا، به‌ڵام به‌پێى لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كى به‌ریتانى كه‌له‌سه‌ر 6000مندالأ و مێرد مندالأ كراوه‌ ده‌ركه‌وتووه‌ له‌گه‌لأ خواردنى هه‌ر گرامێك له‌خوێ په‌ستانى خوێن تێیاندا زیاد ده‌بێت، بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ ڕایان وایه‌، كه‌ خواردنى سۆدیۆم مه‌ترسیداره‌ بۆ زیادبوونى په‌ستانى خوێن وه‌ ئه‌م مه‌ترسیه‌ له‌منداڵانى كێش زۆرو قه‌ڵه‌ودا پێده‌چێت زیاتر بێت.
كێش بابه‌تێكى زۆر ئاڵۆزه‌، كه‌سێك كه‌ قه‌ڵه‌و بوو ده‌بێت كه‌م بخوات وه‌ زۆر بجوڵێت وه‌ هه‌ریه‌ك له‌مانه‌ش كاریگه‌رى خۆیان له‌سه‌ر قه‌ڵه‌وى وه‌ك نوستن، بۆماوه‌یى، هۆرمۆنه‌كان، بارى ده‌رونیش په‌یوه‌ندیه‌كى ڕاسته‌وخۆى هه‌یه‌ له‌سه‌ر كێش.

Check Also

زیادكردنى خواردنى ماسى ده‌بێته‌ هۆى پاراستنى ژنان له‌نه‌خۆشى خه‌مۆكى

د. نه‌سرین محی الدینپسپۆر له‌بوارى خۆراكدایكان له‌ساڵى یه‌كه‌مى پاش منداڵبوون توشى خه‌مۆكى ده‌بن، هه‌روه‌ها ئه‌و …

5 کۆمێنت

  1. Good answer back in return of this issue with solid arguments and explaining everything regarding that.

  2. Greetings! Very useful advice within this post! It’s the little changes that make the most significant changes.
    Thanks for sharing!!

  3. Appreciate the recommendation. Will try it out.

  4. One more thing. I believe that there are a lot of travel insurance web sites of reputable companies that allow you to enter holiday details and find you the quotes. You can also purchase this international travel insurance policy on the internet by using your own credit card. Everything you need to do is usually to enter your own travel specifics and you can begin to see the plans side-by-side. Merely find the package that suits your allowance and needs then use your bank credit card to buy them. Travel insurance on the web is a good way to take a look for a reliable company regarding international travel insurance. Thanks for expressing your ideas.

  5. I don?t even know the way I stopped up here, but I thought this post used to be great. I don’t recognize who you’re but certainly you’re going to a famous blogger for those who are not already 😉 Cheers!

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلیکترۆنییەکەت بڵاوناکرێتەوە. خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *