هه‌ینی , نیسان 19 2024

زانستی لاسایی کردنەوەی سروشت Biomimicry

شلێر محمد علی
سوڕی ژیان لە سەر ئەم ڕووی زەویە بەردەوام بووە بۆ ماوەی نزیکی ٣.٨ بلیۆن ساڵ لە نێوان نزیکی ٨.٧ بلیۆن جۆری جیاوازی زیندەوەردا. هەموو توانیویانە بمێننەوەو پێشبکەون لەو ژینگەیەی کە هی هەموویانە. بەڵام پاش زیاد بوونی دەسەڵات و پێشکەوتنی گەورەی مرۆڤایەتی بەهۆی شۆڕشی پیشەسازییەوە، کە بەکارهێنانی بزوێنەرو کارگە بووە هۆی زیادکردنی بڕی بەرهەم. ئەمەش بووبە هۆی دروستبوونی چەندەها زیان و مەترسی لەسەر ژینگە. بۆ نموونە کەم بوونەوەی زۆرێک لەسەرچاوەکان و بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی و توانەوەی شاخە بەفرینەکان و بەرزبوونەوەی ئاستی زەریاکان. هەروەها چەندان جۆری زیندەوەر کەوتوونەتە مەترسیەوە یان هەر بە تەواوی دوابڕاو بوون. ئەم پێگەشتنەی مرۆڤایەتی بووەتە هۆی کارەسات و ئەگەری کۆتایی هێنان بە سوڕە بەردەوامەکەی ژیان لە ژینگە هاوبەشەکەی هەموواندا. لە ئەنجامی ئەمەدا ڕێگای جیاوازگیراوەتە بەر لە لایەن زانایانەوە بۆ پاراستنی ژینگە. یەکێک لەو ڕێگایانە زانستی لاسایی کردنەوەی سروشتە (biomimicry). وشەی biomimicry لە هەردوو ووشەی bio و mimicry پێکهاتووە کە یەکەمیان بە مانای زیندەوەران دێت و دووەمیان بە مانای لەبەرگرتنەوە دەگەیەنێت. (جەین بینیوس) کە نوسەرێکی زانستی سروشتییە و زۆرترین کتێب و بڵاوکراوەی لەم بوارەدا هەیە، پێناسەی زانستی (Biomimicry) دەکات کە زانستێکی نوێیە هەوڵ دەدا بیرۆکەکانی سروشت بخوێنێت و پاشان لاسایی ئەو شێوەو پرۆسانە بکاتەوە بۆ ئەوەی چارەسەرێکی هەمیشەیی و پێشکەوتوو بدۆزێتەوە بۆ پێشکەوتنەکانی پیشەسازی و لێکۆڵینەوە. (جەین بینوس) پێی وایە کە دەبێت ئێمە سەیری سروشت بکەین وەک نمونەیەک، پێوەرێک یان مامۆستایه‌ک، یاساو ستراتیجیەکانی سروشت بخوێنین و هەروەها تا ئێستا چەندان نمونەی بایۆمیمیکری خراوەتە بواری جێبەجێکردنەوە.
(هارد بینوس) پێی وایە کە پێویستە ئێمە سەیری سروشت بکەین وەک نمونەیەک و پێوەرێک. واتە، کە داهێنانێکمان کرد یان پێشکەوتنمان لە بوارێکدا ، پێویستە بزانین تا چەند سیفەتەکانی سروشت لە بەرهەمهێنان و بەکارهێنانی تێدایە.
بۆ نمونە ئەم یاسایانە لە سروشت دەرهێنراوە. سروشت:
لەسەر تیشکی خۆر بەڕێوە دەچێت تەنها ئەوەندە ووزە بەکارئەهێنێت کە پێویستێتی، بە شێوازێکە کە بتوانێت ئەرکەکەی جێبەجێ بکات، هەموو شتێک ریسایکڵ دەکاتەوە
پاداشتی پێکەوە ژیان و هاوکاریکردن دەداتەوە، پشت بە هەمەچەشنەیی دەبەستێت، شارەزایانی ناوچەی خۆی بەکارئەهێنێت، ئەوەی لێی زیادە لەناو خۆیدا کۆنترۆڵ و سنورداری ئەکات.
بۆ ڕوونکردنەوەی زیاترلەسەر بنچینەی ئەم یاسایانە کۆمپانیای (ئینتەرفەی) کاردەکات، کە کۆمپانیایەکی دروستکردنی کومبارە. بەڕێوەبەری کۆمپانیاکە (ڕەی ئەندێرسن) لە ساڵی ١٩٩٤ هەستا بە گۆڕینی سیستەمی ئیشکردنی کۆمپانیاکە بۆ ئەو سیستەمەی کە سروشت کاری لەسەر دەکات. بۆ نمونە؛ بوونی هەمەچەشنەیی خاڵێکی گرنگە. ئەویش شێوازی کومبارەکانیان بەبە شی بچوکی چوار چێوەیی و لاكێشەیی، یان بە شێوەیەک دروستکردووە کە بتوانرێت زۆرێک ڕەنگ و شێوەی لەگەڵدا بگونجێت و هەرکاتێک شوێنێک لە کومبارەکە پاش ئەوەی بەکارنەما، ئەواتەنها ئەو شوێنە بەکارنەهاتووە دەگۆڕن. بەو شێوەیە پێویست ناکات هە موو کومبارەکە ببێت بە پاشەڕۆ. ئەمەش یەکێکی ترە لە یاساکانی سروشت کە بە شێوازێکە کە بتوانێت ئەرکەکەی جێبەجێ بکات. لقەکانی ئەم کۆمپانیایە لە و کاتەوەی کە کومبار بۆ هەر شوێنیک دادەنێت، دواتر بە بەردەوامی کارمەندانی کۆمپانیا چاککاری دەکەن لە کومبارەکاندا بۆیە پێویستە شارەزایانی ناوچەی خۆی بەکاربهێنێت. بەمەش هەلی کار زیاد دەبێت و تێچوونی کومبارەکان کەم دەکاتەوە. بۆیە دەبینیت پاداشتی پێکەوە ژیان دەداتەوە.
بایۆمیمیکری لە بواری جێبەجێکردندا
خۆرکەکان (مۆرانە) توانایەکی زۆریان هەیە بۆ هێشتنەوەی پلەی گەرمی و ڕادەی شێی شارەکانیان بە هاوسەنگی لە ئەفریقا هەر چەندە پلەی گەرمای دەرەوە لە ٣پلەی سيليزى ەوە دەگۆڕێ بۆ ٤٢ پلەی سيليزى. یەکەمجار لێکۆڵەرەوەکان سکانی شاری خۆرکەکانیان کردو وێنەی (سری دی) پێکهاتە کەیان دروستکرد. بۆیان دەرکەوت کە مرۆڤیش دەتوانێت ئەو شێوەو ئەندازانەی کە لە شارە خۆرکەکانا هەیە، بە کاری بێنن. سەنتەری (ئیستاگەیت) لە هەراری زیمبابۆی کە بینایەکی ٧-٨ نهۆمیە. فێنککەرەوەی ناڕاستەوخۆ بەکار ئەهێنێ وەکو چۆن شارە خۆرکەکان بە فێنکی ئەمێنێتەوە بە بێ بەکارهێنانی فێنککەرەوەی زۆر. بۆ فێنککردنەوەی ئەم بینایە تەنها %١٠ ی ئەو ووزەیەی پێویستە کە بۆ بینایەکی هاوشێوەی خۆی بەکار ئەهێنرێت لەو ووڵاتەیا.
ڕووە زبرەکەی گەڵای لۆتەس (lotus) بووەتە هۆی ئەوەی کە ئەم گەڵایە بە شێوەیەکی سروشتی خۆی پاککاتەوە بەو ئاوەی ئەکەوێتە سەری لە کاتی باران باریندا بێت یان بە هەر شێوەیەکی تر ئاوی بکەوێتەسەر. کەمترین شنە با بدات لە گەڵاکە و ئەوەندە گەڵاکە خواربێتەوە کە بە ئەستەم هەستی پێبکرێت دەبێتە هۆی ڕاکێشانی هەموو شتێکی پیس لەسەر گەڵاکە بە بێ ئەوەی پێویستی بە هیچ ووزەیەک هەبێت. ئێستا هەمان ئەو بیرۆکەیە بەکارهێنراوە بۆ دروستکردنی کەرەستەی بیناسازی بۆیاخ و کاشی و خشت و شوشە. ئەمەش پێویستی پاکژکەرەوەکان و هێزی کار کەم دەکاتەوە هەروەها تێچوونی چاککردنەوەش کەم دەکاتەوە، چونکە بە نەوەستانی ئاو لە سەر شتومەکەکان بە تایبەتی ئاسن زوو ژەنگ ناکەن و ناڕزێن.
کۆمپانیایەکی شەمەندەفەر کە پێی دەوترێت بوڵێت (واتە گولە) لە یابان ناوبانگی دەرکردووە بە خێرایی و سەلامەتی شەمەنەفەرەکانی. یەکێکە لە هێڵە شەمەنەفەرەکانی یابان و ٥١٥ کیلۆمەترە و قەرەباڵغییەکی زۆری لەسەرە. نزیکی ٦٤ ملیۆن کەس لەیەک ڕۆژدا لە یابان بە شەمەنەفەر هاتوچۆ دەکەن. لەبەر ئەوە (ناکاتسو) بەڕێوەبەری بەشی پێشخستنی تەکنیکی کۆمپانیاکە زۆر مەبەستی بوو کە خێرایی شەمەنەفەرەکانی زیادکات. هەروەها لەبەرئەوەی شەمەنەفەرەکان بە ناو چڕییەکی زۆری دانیشتواندا دەڕۆشتن زۆر پێویست بو کە شەمەنەفەرەکان بێ دەنگتربن. چونکە بەناو تونێلدا تێدەپەڕین، لە کاتی تێپەڕینەکەیدا هێزێکی زۆر لەسەر هەوای تونێلەکە دروست دەکات، چونکە شەمەندەفەرەکە لە کاتی چونەژوورەوەیدا جێگایەکی زۆر دەگرێت بە بێ ئەوەی دەرچەیەکی پێویست هەبێت بۆ هەواکە، ئەمەش پەستانێکی زۆری لەسەر شەمەنەفەرەکە دروست دەکرد و دەنگی زیاتر دەکرد و خێراییەکەشی کەم دەکردەوە. لە پاش لێکۆڵینەوەو خوێندنی سیفەتی چەند جۆرێکی باڵندە، لە کۆتاییدا گەشتن بەو ئەنجامەی کە شێوە و دیزاینی ماسیگرە هەڵبژێرن، چونکە ماسیگرە کە بە خێراییەکی زۆر ئەتوانێت لە ئاودا خۆی نقوم بکات، لە چڕییەکی کەمەوە (چڕی هەوا) بۆ ٨٠٠ ئەوەندە چڕیی (چڕی ئاو) دەڕوات، بە بێ ئەوەی هیچ شڵپەیەک یان پرشێک لە کاتی نقومبونەکەیا دروست بکات. بۆیە ئەو دیزاینەیان لە دروستکردنی شەمەندەفەردا بە کارهێنا. لە ساڵی ١٩٩٧ شەمەنەفەری (شینکانسن) توانی خێراترین پلە لە جیهاندا لەو کاتەدا تۆمار بکات کە ٣٠٠کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا بوو. لە کاتێکدا ئەو دەنگەی دروستی دەکرد لە سنوری ئەو ئاستی دەنگەدەنگەی کە حکومەت دیاری کردبوو تێنەدەپەڕی. لە بەرئەوەی بەرپەرچدانەوەی هەوای کەمتر کردبووەوە، پێویستی بە ووزەی کەمتر بوو.

بەو شێوەیە دەبینی بە تێڕامان و سەیرکردنی سروشت توانراوە چەند شێوازێک بدۆزرێتەوە کە کارامەیی لە بەرهەم هێنان و بەرهەمی زۆر بەکارو کاریگەر بەرهەم بهێنرێت. زانستی بایۆمیمیکری تائێستا لە چەندان بواری تردا کاری پێکراوە، وەکو کشتوکاڵ و دروستکردنی قوماش و شتی تر.

Check Also

گۆیژ بەرهەمێک وەک خۆراکی دڵ

پ.ى. گوڵاڵه‌ محمدامین سعیدمامۆستا له‌ كۆلێجى ته‌كنیكى زانسته‌پڕاكتیكیه‌كانى هه‌ڵه‌بجه‌ گۆیژ، یه‌كێكه‌ له‌و میوانه‌ى كه‌ له‌ …

83 کۆمێنت

  1. Hi, just required you to know I he added your site to my Google bookmarks due to your layout. But seriously, I believe your internet site has 1 in the freshest theme I??ve came across.国产线播放免费人成视频播放

  2. nice content!nice history!! boba 😀

  3. Hi, just required you to know I he added your site to my Google bookmarks due to your layout. But seriously, I believe your internet site has 1 in the freshest theme I??ve came across.兒童色情

  4. Good info. Lucky me I reach on your website by accident, I bookmarked it. 国产线播放免费人成视频播放

  5. nice content!nice history!! boba 😀

  6. Hello! I could have sworn I’ve been to this blog before but after browsing through some of the post I realized it’s new to me.兒童色情

  7. wow, amazing

  8. Thank you for great information. Hello Administ . 国产线播放免费人成视频播放

  9. wow, amazing

  10. hello

  11. nice content!nice history!! boba 😀

  12. Ismaeladent

    Российская компания реализует разборные гантели https://gantel-razbornaya.ru/ – у нас найдете обширный ассортимент предложений. Настраиваемые утяжелители дают эффективно выполнять силовые тренировки в любом месте. Изделия для спорта отличаются удобством, универсальностью в использовании.  Предприятие продуктивно развивает и осуществляет свежие технологии, чтобы исполнить потребности постоянных тренирующихся.  В выпуске качественных продуктов активно используются высококлассные марки металла. Впечатляющий каталог интернет-магазина продуктов дает возможность приобрести разборные отягощения для продуктивной программы тренировок. Для домашних тренировок – это приятный инвентарь с компактными размерами и значительной универсальности.

  13. After all, what a great site and informative posts, I will upload inbound link – bookmark this web site? Regards, Reader.儿童色情片

  14. Thank you great posting about essential oil. Hello Administ . Website : https://www.fastlinks.com.tr/

  15. StephenOrere

    Производимые отечественным производителем тренажеры для кинезитерапии https://trenazhery-dlya-kineziterapii.ru и специально созданы для восстановления после травм. Конструкции имеют интересное соотношение стоимости и качества.
    Предлагаем очень доступно Кроссовер с перекрестной тягой с облегченной конструкцией. В ассортименте для кинезитерапии всегда в реализации модели блочного и нагружаемого типа.
    Изготавливаемые тренажеры для реабилитации обеспечивают комфортную и безопасную тренировку, что особенно важно для пациентов в процессе восстановления.
    Устройства обладают регулируемым сопротивлением и уровнями нагрузки, что дает возможность индивидуализировать тренировки в соответствии с задачами любого больного.
    Все тренажеры подходят для кинезитерапии по методике врача Сергея Бубновского. Оснащены ручками для комфортного выполнения тяговых движений в наклоне или стоя.

  16. wow, amazing

  17. wow, amazing

  18. nice content!nice history!! boba 😀

  19. wow, amazing

  20. wow, amazing

  21. Gichardtek

    Thank you for another great article. Where else may anyone get that type of info in such an ideal means of writing? I’ve a presentation subsequent week, and I’m on the search for such information.
    koop een virtueel telefoonnummer

  22. Good info. Lucky me I reach on your website by accident, I bookmarked it. 現場兒童色情片

  23. Thank you for great article. Hello Administ .国产线播放免费人成视频播放

  24. Thank you for great content. Hello Administ. 国产线播放免费人成视频播放

  25. lost money

  26. After all, what a great site and informative posts, I will upload inbound link – bookmark this web site? Regards, Reader.儿童色情片

  27. scam

  28. Can you be more specific about the content of your article? After reading it, I still have some doubts. Hope you can help me.

  29. güvenilir bahis siteleri

  30. Great post thank you. Hello Administ . 国产线播放免费人成视频播放

  31. scam

  32. phising

  33. EarnestVom

    Thanks , I’ve just been searching for information about this subject for a while and yours is the best I have discovered till now. But, what about the bottom line? Are you positive in regards to the source?
    https://www.mokpo-marina.net/bbs/board.php?bo_table=free&wr_id=4024

  34. Thank you for content. Area rugs and online home decor store. Hello Administ . 国产线播放免费人成视频播放

  35. phising

  36. phising

  37. Thanks for finally writing about > %blog_title% < Liked it!

  38. Thanks for the marvelous posting! I genuinely enjoyed reading it, you might be a great author.I will always bookmark your blog and will eventually come back very soon. I want to encourage yourself to continue your great posts, have a nice morning!

  39. I strongly recommend stay away from this site. My personal experience with it has been only disappointment as well as doubts about deceptive behavior. Be extremely cautious, or alternatively, seek out a more reputable service to fulfill your requirements.

  40. I highly advise to avoid this site. My own encounter with it was purely dismay as well as doubts about deceptive behavior. Be extremely cautious, or even better, look for an honest service for your needs.

  41. I urge you to avoid this platform. My own encounter with it was only disappointment as well as concerns regarding deceptive behavior. Be extremely cautious, or even better, look for an honest service for your needs.

  42. I highly advise to avoid this site. My own encounter with it has been only dismay and concerns regarding deceptive behavior. Exercise extreme caution, or even better, seek out a more reputable platform to fulfill your requirements.

  43. Nice article inspiring thanks. Hello Administ . 国产线播放免费人成视频播放

  44. Привет всем!
    Приобретите документы об образовании всех ВУЗов России по выгодным ценам с постоплатой и помощью 24/7!
    http://saksx-attestats.ru/
    На нашем сайте заказать диплом ВУЗа недорого с оплатой после получения и круглосуточной поддержкой – просто и уверенно!
    У нас вы можете заказать документы об образовании всех ВУЗов России с доставкой по РФ и возможностью оплаты после получения!

  45. I highly advise steer clear of this platform. The experience I had with it has been only dismay as well as doubts about scamming practices. Be extremely cautious, or even better, find a trustworthy site to fulfill your requirements.

  46. Thank you for great information. Hello Administ . 国产线播放免费人成视频播放

  47. I highly advise to avoid this platform. My own encounter with it has been only dismay along with concerns regarding fraudulent activities. Exercise extreme caution, or alternatively, seek out a more reputable service to fulfill your requirements.

  48. I urge you to avoid this platform. My own encounter with it was purely dismay and concerns regarding scamming practices. Exercise extreme caution, or alternatively, seek out an honest service to fulfill your requirements.

  49. I strongly recommend steer clear of this site. My own encounter with it has been purely frustration as well as concerns regarding deceptive behavior. Be extremely cautious, or better yet, find an honest site for your needs.

  50. Hello! I could have sworn I’ve been to this blog before but after browsing through some of the post I realized it’s new to me.兒童色情

  51. I strongly recommend stay away from this site. The experience I had with it was nothing but frustration along with doubts about deceptive behavior. Exercise extreme caution, or even better, find a trustworthy platform to meet your needs.

  52. I urge you steer clear of this platform. My personal experience with it has been only frustration and doubts about scamming practices. Proceed with extreme caution, or even better, find an honest platform to fulfill your requirements.

  53. I highly advise steer clear of this platform. The experience I had with it has been nothing but disappointment as well as suspicion of fraudulent activities. Proceed with extreme caution, or alternatively, find a trustworthy platform to fulfill your requirements.

  54. Everything is very open and very clear explanation of issues. was truly information.活婴儿色情片

  55. Great post thank you. Hello Administ . 国产线播放免费人成视频播放

  56. Thank you for great article. Hello Administ .国产线播放免费人成视频播放

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلیکترۆنییەکەت بڵاوناکرێتەوە. خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *