دوو شه‌ممه‌ , ئازار 4 2024

کەمی ڕێژەی کتێبی ژن لە کتێبخانەی کوردیدا

گڵپە خالید محەمەد

یەکێك لە گەورەترین داهێنانەکانی مرۆڤ بریتی بووە لە دۆزینەوەی نووسین، مێژووی نووسراوی مرۆڤ لەو ساتەوە دەستی پێکرد کە توانرا نووسین بدۆزێتەوە و، بووە ئەو پردەی کە مرۆڤ بەهۆیەوە وزە جەستەیی و مەعنەوییەکانی خۆی گواستۆتەوە نێو خەزێنەی بیر و هۆش و تەماشای ئەویترەوە، هەڵبەتە نووسین کەوتۆتە نێو زمان و هەرشتێکیش بکەوێتە نێو زمانەوە دەکەوێتە نێو فرە مانایی و فرە لێکدانەوە، بەگوێرەی شوێن و کات و ئاستەکانی ڕۆشنبیریی ئەویترەوە پێناسە و نهێنیەکانی خۆی ئاشکرا دەکات، بەشێك لە هانا بردنی مرۆڤ بەگشتی و ئافرەتان بەتایبەتی بۆ نووسین بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە تا سەرجەمی خەون و خەیاڵ و خۆزگە و مافەکانی نمایش بکات، لە لایەكی ترەوە بیانپارێزێت، لە قۆناغی مەعنەوی(کە دەروونی خۆیەتی) بیگوێزێتەوە بۆ قۆناغێکی ماددی (کە نووسینە) و، بکەوێتە نێو مێژووەوە و ڕەوڕەوەی خۆی بگرێتە بەر، لەلایەکیتریش بۆ ئەوەی بتوانێ لە کاتی هێرش و پەلەمار بۆ هێنانی ئەویترەوە ( کە داوای ئاشکراکردنی مانای حەقیقەتی لێ دەکات)، خۆی بپارێزێ و لە سەنگەری دژە مانادا ڕەمزەکان بکاتە قەڵغانی خۆی.

نووسەربوونیش، یەکێکە لە ئەرکە قورسەکانی مرۆڤ، ” عەتا محەمەد” دەڵێت:” گەورەترین بڕیار بۆ نووسەر، بڕیاری دانیشتنە لەبەردەم مێزی نووسیندا”. نووسەربوون پێش هەمووشتێك بەهرەیە، لەهەندێك کەسدا هەیە و لەهەندێکی تردا نییە، سەرەتا پێویستە پەی پێ ببردرێت و بدۆزرێتەوە، ئەم بەهرەیە پێویستی بە پەروەردەکردن و پاڵفتەکردن و گەشەپێدانە، چونکە بەهرە بوون بەتەنها بەس نییە، بەڵکو نووسەر بوون پێویستی بە هەوڵدان و خۆپێگەیاندن هەیە، دوای پەیبردن هەندێك کەس بۆیان دەگونجێت پەرە بەو بەهرەیە بدەن و ببن بە نووسەرێك خاوەن دەنگ و قورسایی بێت، یەكێكیتر بۆی ناگونجێت پەرە بە بەهرەکەی بدات، لە ئەنجامدا دەبێت بە کۆلکە نووسەر!، نووسەر بۆ ئەوەی پەیامەکەی کاریگەر و زیندوو بێت، پێویستە زانیاری زیاد بکات و هزری فراوان بێت، خودان دیدگا و دونیا بینینی جیاوازبێت.

ئەم نووسینە دەیەوێت تیشك بخاتە سەر پرسێکی گرنگی ئافرەتان ئەویش “کەمی ڕێژەیی کتێبی ژنان لە کتێبخانەی کوردیدا”، كە ڕەگێکی قوڵی مێژوویی و کلتوری هەیە و، بەندە بەچەندین هۆکاری گرێدراو پەیوەست بە یەکەوە کە هەندێکیان خوودیی و هەندێکیان بابەتین

یەكەم:هۆكارەخودییەكان

ئەو هۆكارانەن كە پەیوەستە بەخودی ئافرەتان خۆیانەوە، گەر ئیرادە هەبێت دەتوانن زاڵبن بە سەریداو تێی بپەڕێنن، ئەگەرچی زۆرێك لەم هۆكارانە كاریگەری و جیێكەوتەی چەندین فاكتەرە. لە گرنگترین ئەو هۆكارانە:

:- متمانە بە خۆنەبوون1

ئافرەتان بەهۆی ئەو بارودۆخە نادادی و ئالۆزەی بە درێژایی مێژوویەکی دوور و سەردەمانێکی زۆر ڕووبەڕوویان بۆتەوە، کە وەك مرۆڤێکی خاوەن توانا و لێهاتوو وێنا نەکراوە دوور خراوەتەوە لە ناوەندە کاریگەر و هەستیارەکانی بەڕێوبردنی کۆمەڵگە، ئەمە بۆتە کلتور و ڕۆشنبیری لای سەرجەم تاکەکانی

کۆمەڵگە بە ئافرەتان خۆشیانەوە، جێکەوتەی ئەمەش لەدەستدانی متمانەیە بە خۆیان و هاوڕەگەزەکانیان. ئەم متمانە بە خۆنەبوونە هۆکارێك بووە بۆ ئەوەی ئافرەتان دووربکەونەوە لەنووسین و هەوڵی نووسەر بوون و کتێب بڵاوکردنەوە!، نەبوونی “متمانە” وایکردووە ئافرەتان بەڕێژەیەکی زۆر کەم گرنگی و بایەخ بەو کتێبانە بدەن کە ئافرەت نووسیویەتی و بڵاوی کردۆتەوە!، ئەمەش دەلالەت و بەڵگەیە بۆ ئەوەی کە هێشتا ئافرەتان باوەڕیان بەتوانست و لێهاتووی نووسەری ئافرەت نیە.

 ئافرەتان لە متمانە بەخۆنەبوونیانەوە سەیری ئافرەتانیتر دەکەن، بۆیە متمانە بەخۆبوون هەنگاوی سەرەکییە بۆ متمانەبوون بە کەسانی دی، تا ئافرەتان ئەو متمانەیە نەگێڕنەوە بۆ خۆیان پشگیری و هاوکاری یەکترنەبن ناتوانن متمانەی کۆمەڵگە بۆ خۆیان بگێڕنەوە کە ببێتە هۆی پشگیری و پاڵپشتیەك بۆ بڵاوکردنەوەی کتێبەکانیان.

٢- کەمی حەز و وویست بۆ گەیشتن بە نووسەری خاوەن دەنگ و قورسایی:

ویست و حەزەکانی هەر مرۆڤێك لەڕێگەی ئەزموونی کۆمەڵایەتیەوە دروست دەبێت، لەڕێگەی کاریگەری خێزان و گروپەکانی تێڕامان و قوتابخانە و کەناڵەکانی ڕاگەیاندن و دەزگا جۆربەجۆرەکانی کۆمەڵگەوە.

سەرجەم ئەو فاکتەرانەی کەدەبنە هۆی دروستبوونی حەز و ویست کەمترین هاندەر و پاڵپشتە لای ئافرەت لەو بڕوایەدام نووسەربوون جۆرێک لە ململانێ و کێبڕکێیە، بۆیە یەکێك لە بەرپرسیاریەتی نووسەربوون مامەڵەکردنە لەگەڵ کێبڕکێ و ململانێکاندا، ئافرەتان لەو ڕووەوە ئەزموونیان کەمترە و حەزیان لە دنیای ئاسایی و دوور لە ئالۆزی و کێبڕکێ و ململانێیە، چەندین نوسەر هەبوونە و هەن بەهۆی بڵاوکردنەوەی کتێبەکانیان ڕووبەڕووی ململانێیەکی تووند بوونەتەوە، هەر بۆیە لەگەڵ بوونی زۆرێك لە ئافرەتی بەتوانا، بەڵام بوونی ململانێ و کێبڕکێ وایکردووە لەگەڵ حەز و وویستی ئافرەتان یەکنەگرێتەو.هەروەها ترسی ئافرەتان لە شکست کە لەچەندین هۆکاری بابەتییەوە سەرچاوەی گرتووە، حەز و وویستی ئافرەتان بۆ گەیشتن بە نووسەر کەم دەکاتەوە، کە دیارە ئەمانە هەمووی (حاجزی) دەروونین ئافرەتان بۆ خۆیان دروستکردووە.

3- سەرقاڵبوونی ئافرەتان بە بوارە تایبەتی و کۆمەڵایەتیەکانەوە:

هەموو مرۆڤێك دوو ڕۆل دەگێڕیت لە ژیاندا بوارێکی تایبەت بە ژیانی خێزانی و تایبەتمەندی کۆمەڵایەتی، بوارێکی گشتی لە کۆمەڵگەدا لە بوارە جۆربەجۆرەکاندا.

گەر سەرنج بدەینە ڕۆلی ئافرەت لە زۆربەی کۆمەڵگەکاندا کەمتر کاریگەریان هەیە لە بوارە گشتیەکاندا، ئەم ڕەگەزە زیاتر بە قەوارەی ماڵەوە پابەندە تا قەوارەی کۆمەڵگە، زۆرترینی پلەوپایەکانی لە چوارچێوەی خێزان و بەڕێوەبردنی ماڵ و بە خێوکردنی منداڵ دەرناچێت بەرەو ڕووی کۆمەڵ بەگشتی، بەتایبەتی لە کۆمەڵگە ڕۆژهەڵاتیەکاندا، ئەگەرچی ئەم بوارە گرنگی خۆی هەیە و بەشێکە لە وویست و خولیای ئافرەتان، بەڵام تەنها وویست و توانستیان نییە، بەڵکو چەندین خولیا و توانستی تریان هەیە بیخەنەگەڕ لەبوارە گشتیەکاندا. سەرقاڵبوونی ئافرەتان بە بوارە تایبەتمەندەکانەوە و نەبوونی هاوکاری و پشگیری و کار ئاسانی بۆ کارکردنیان و هاوسەنگنەکردنی خۆیان لەو بوارەدا، وایکردووە ڕۆلیان لە بواری نووسین لاواز بێت وەك كایەكی گشتی، و کەمتر کتێبی ئافرەتان ببینرێت، چونکە ئەم بوارە پێویستی بە کات و دەرفەت و چەندین توانست و تایبەتمەندی جۆراوجۆر هەیە. ئافرەتان هێندە کات و دەرفەتیان بۆ نەماوەتەوە بۆ وە دەستهێنانی توانست و خۆ ڕۆشنبیکردن و خۆپێگەیاندن.

بۆیە گەر ئافرەتان ئیرادەیەکی بەهێز و توانایەکی زۆر نەخەنەگەڕ ناتوانن بگەنە ئەو ئاستە، ئەمەش هۆکارێك بووە بۆ کەم بوونی ژمارەی نووسەری ئافرەت کە بتوانن هەموو ئەم ڕێگرییانەیان تێپەڕێنن و کتێب بڵاوبکەنەوە.

دووەم:هۆکارە بابەتیەکان

ئەو هۆکارانەن کە ئافرەتان ڕووبەڕووی دەبنەوە لەکاتێکدا لە توانا و دەسەڵاتی خۆیاندا نییە و زاڵبوون بەسەریدا بە ئاسانی ڕوونادات و، پەیوەستە بە دۆخە سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتی و کلتوری و فەرهەنگیەی کۆمەڵگە پێیگەیشتووە.

لەگرنگترین هۆکارەکان:

١-ناجێگیری باری سیاسی و ئەمنی لە قۆناغە جیاوازەکاندا:

به‌ سه‌رنجدان له‌ میژووی سیاسی و عه‌سكری ناوچه‌كه‌ به‌ گشتی و هه‌رێمی كوردستان به‌ تایبه‌تی، بۆمان ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ هه‌ر له‌ كۆنه‌وه‌ ڕێڕه‌وی ژیان و بارودۆخی ئه‌م كۆمه‌ڵگایه‌ به‌ وێستگه‌ی جیاواز و ناجیگریدا تێپه‌ڕیوه‌، ئه‌مه‌ش چه‌ندین ده‌رهاوێشته‌ی نه‌رینی به‌جێهێشتووه‌ له‌سه‌ر تاكه‌كان، هه‌روه‌ها بۆتە هۆی ئه‌وه‌ی زه‌مینه‌یه‌كی له‌بار نه‌ره‌خسێت بۆ ئافره‌تان تاوه‌كو بتوانن ده‌ستیان به‌ سه‌رچاوه‌ مه‌عریفیەكان بگات و ئه‌ستێره‌ی توانای خۆیان له‌ نێو كۆمه‌ڵگادا بدره‌وشێننه‌وه‌، چونكە هه‌میشه‌ له‌ جه‌نگ و باره‌ ئه‌منی نا جێگیره‌كاندا ئافره‌تان قوربانی یه‌كه‌م بوونه‌، به‌ جۆرێ نه‌ك نه‌یانتوانیوه‌ ڕۆلی ڕاسته‌قینه‌ی خۆیان له‌ كۆمه‌ڵگەدا بگێڕن، به‌ڵكو ڕۆل و وجودیشیان هه‌میشه‌ قه‌تیسكراو و مه‌حكوم بووه‌ به‌ فاكته‌ره‌كانی ده‌ورووبه‌ری، به‌و پێیەی هەموو ڕێگا تراژیدییەکان چوونەتەوە سەر ئافرەت، چونکە ئافرەت هەم هاوسەر و هەم خوشك و دایک….هتد بووە، بۆیە هەر پیاوێك کە بۆتە قوربانی شەڕەکان، ئافرەت باجی داوە هەروەها شیرازەی خێزانی لێكدەترازێی و ئاڕاستەی بیرکردنەوەی دەگۆڕێت و، ده‌بنه‌ قوربانی جه‌نگ، ئەمەش ڕێگر بووە بۆ پەرەدان بە تواناو لێهاتوویان و دەرکەووتن لە مەیدانی فیکر و مه‌عریفه‌دا.

٢- ڕێژەی نەخوێندەواری لەنێو ئافرەتاندا:

خوێندن هۆکارێکی سەرەکیە بۆ بەرزبوونەوەی ئاستی هۆشیاری و ڕۆشنبیری ئافرەتان و بەرزکردنەوەی ئاستی بەشداریکردنیان لە سەرجەم بوارە کانی ژیاندا. هەروەك ئاشکرایە نووسەربوون پێویستی بە کۆمەڵێك توانست و لێهاتوویی هەیە کە سەرەکترینیان ئاستی بەرزی خوێندنە تا مرۆڤ هۆشیاری و ڕۆشنبیری خۆی برەو پێ بدات و شارەزایی بەدەست بهێنێت.

بەر لە ڕاپەرینی ساڵی ١٩٩١ ڕێژەی نەخوێندەواری ئافرەتان لە ئاستێکی بەرزدابوو، خوێندنی ئەو کاتی خەڵک زیاتر لە مزگەوتەکان دابوو ئەمیش بۆ پیاوان بوو، خوێندن بۆ ئافرەتان عەیب و نەنگی بوو!، بۆیه‌ كه‌می ریژەیی کتێبی ئافرەتان‌ تا ڕاده‌یه‌كی زۆر ده‌رهاویشته‌ی زۆری ڕێژه‌ی نه‌خوینده‌واریه‌ له‌ ئافره‌تاندا له‌ سالانی پێشوودا. لەهەرێمی کوردستان تاوەکو ئێستا ئامارێکی ڕەسمی نییە بۆ زانینی ڕێژەی نەخوێندەواری ئافرەتان، بەڵام ئامارەكان لەسەر ئاستی جیهان بەم شیێوازە ئاماژە بە ئاستی خوێندنی ئافرەتان دەدەن2/3ی نەخوێندەوارانی جیهان ئافرەتانن، لە كۆی گشتی 130ملیۆن منداڵ كە ناچن بۆ قوتابخانە2/3یان كچن، تا ئێستا زۆرێك لە كچان قوتابخانە جێ دەهێڵن پێش ئەوەی دواناوەندی یاخود كۆلێژ تەواو بكەن. (١)

3- کۆمەڵگەی ناتەندروست:

 کۆمەڵگەی ناتەندروست مەبەست لەو کۆمەڵگەیانەیە کە داب و نەریت وەك یاسایەکی تەوقدەر دەست و بیر و ئەندێشەی تاکەکانی گرتووەو، بێ گوێدانە ویست و ئارەزووی تاکەکان، ماف و ئازادیەکانی وەك خەڵاتێکی بەردین لە سەردەم و کلتوورە کۆنەکاندا بەدەست گرتووە و، تاک تاک بەسەر مرۆڤەکانی ئەو کۆمەڵگەیە دەیبەخشێ جا دروست بێت یان نادروست، لەگەڵ بەرژەوەندی تاکەکان بگونجێ یان نەگونجێ، عەقلێکەو لەنەستی کۆمەڵگەدا جێگیرە دواجار بەتەنیا ئەوە کۆمەڵ بەرەو ئایندە ئاڕاستە دەکات. کۆمەڵگەی ناتەندروست خۆی داوەتە بەر شاڵاو و گەردەلوولی دابونەریت. لە کۆمەڵگەی ناتەندروستدا، پیاو بەشی شێری بەرکەوتووە و هەرچی هێز و توانای ناخەکی و جەستەییە بۆ ئەو دەگێڕدڕێتەوە، بە تەنیا ئەو دەتوانێ دونیا بگۆڕێ و حاڵەتەکان ئاوەژووبکات، بەتەنیا ئەو دەتوانێ سەرپەرشتی کۆمەڵگە بکات و ژیان ئاسوودە بکات، بەتەنیا ڕەوڕەوەی مێژوو دەهاوژێ و سەروەریەکان تۆمار دەکات، ئافرەت لەو کۆمەڵگەیانەدا لە پلەی پەراوێزدایە، ناچارکراوە پیاو بناسێ و خزمەتی بکات، منداڵ بناسێ و بەرهەمی بهێنێ و بەخێوی بکات، کێڵگەی کۆمەڵ و ژیان بناسێ و تۆوی ڕەنجی تێدا بچێنی، بە کورتی هەموو شتێك بناسێ و بۆی بتوێتەوە تەنیا خۆی نا!، ئافرەت لە کۆمەڵگەی ناتەندروستدا هەمیشە پاشکۆی پیاوە و ناتوانێ دەستی هەبێ لە ڕووداوەکان و ڕۆلی هەبێت لە گۆڕانکاریەکان، پیاو بوونەوەرێکی عاقڵمەندی کارایە و ئافرەت کائینێکی سێکسانی و چێژ بەخش، پیاو لەو کۆمەڵگەیانەدا بەچاوێکی بەرژەوەندی ڕوانیویەتە ئافرەت و ئافرەتیش هەمیشە وەك کۆیلەیەك لە بوونی خۆی ڕاماوە، زۆرینەی ستایش و وەسف و پێداهەڵگورتنێکی ئافرەت کە کراوە لەلایەن پیاوەوە بۆ دەستەبەرکردنی ئارەزووەکانی پیاو خۆی بووە، هەڵەی ئافرەتیش لەم ململانێیەدا ئەوە بووە کە بۆ ڕاگرتنی هاوسەنگبوونی خۆی لەگەڵ پیاودا و بۆ هاوئاستبوونی کاریگەرییان لەنێو کۆمەڵگەو مرۆڤایەتی و ژیاندا لەجیاتی ئەوەی پشت بە سۆز و بەخشندەیی و بەهرە ناخەکی و عەقلیەوە ببەستێت بۆ جوان کردنی ژیان و مرۆڤایەتی، هاتووە سەرجەم بەهرە ناخەکی و سروشتی و ئاوەزییەکانی فەرامۆشکردووە و بەمەش تا هاتووە لە ناخ و سروشتی خۆی دوورکەوتۆتەوەو، بەدەستی خۆی خۆی کردۆتە کەلووپەلێکی چێژ بەخشی کاتی بەدەستی پیاوەوە، لەجیاتی ئەوەی ئەو دیدە بسڕێتەوە کە پیاو ئافرەت بە بوونەوەرێکی جەستانی دەبینێ و گرنگیەکی زۆر بە تواناو بەهرەو وزە ناوەکیەکانی نادات و سەرجەمی سەروەریەکان بۆ خۆی دەگەڕێنێتەوە؛ هاتووە پشتی ئەو دیدو پڕۆگرامەی گرتووە تا هاتووە بایەخی بەجەستەی خۆیداوە و سەرنجی پیاوی بۆ خۆی ڕاکێشاوە، بەمەش ئەگەرچی توانیویەتی غەریزە بزێویەکانی پیاو تا ئاستێکی زۆر موحتاج بکات بەخۆی، بەڵام هەرگیز نەیتوانیوە سنووری پیاو بباتەوە شوێنی خۆی و وای لێ بکات لەهەموو کارووبارەکانی ژیان و لەهەموو لق و پۆپەکانی مرۆڤایەتیدا حسابی بۆ بکات و وەك مرۆڤێکی کاریگەر و کاراو گۆڕانکار سەیری بکات، یان وەك بوونەوەرێکی پێویستی ژیان لێ بڕوانێت، بۆیە دەبینیین ژمارەی ئافرەتان لەو شوێنانەی جوانییە جەستەییەکانیان تێدا دەردەکەوێ هێجگار زۆرەو لەسەرجەم ئەو شوێنانەش کە توانا هزرییەکان و وزە ناخەکی و دەروونییەکانیان باڵا دەستن ژمارەیان هێجگار کەمە و، کاریگەرییان لە بوارەکان کەمە، کەمترین دۆزەرەوەی بیردۆزی هزری و دەروونییەکانن، لەبواری ڕۆشنبیریشدا هەنگاویان هێجگار کەم و کورتەو لە نووسین و ئەدەب و هونەریشدا داهێنەرانیان هێچگار کەمن، چون ئەوان زۆرترین کاتیان بۆ هونەری کۆکردنەوەی چێژ تێپەڕکردووە و گرنگترین هەوڵ و بیرکردنەوەیان بۆ سەرنج ڕاکێشکردنی جوانییە جەستەییەکانیان تەرخانکردووە، لەجیاتی ئەوەی سۆز و هاوسەنگی عەقڵ ڕاگرن!، چەواشە بوونی ئافرەتیش وەك باسکرا لەو دەمەدا ئەوە بووە کە هەستی کردووە پیاو تەنیا بەجوانییە ڕووکەشەکانی ئافرەت و ئەندامە سەرنجڕاکێشەکانی سەراسیمە و تامەزرۆیە و، گرنگی بە هزر و تواناو لێهاتوو گەوهەرە دەروونیەکانی نادات، ناچار ئەویش هاتووە بەو جوانییە ڕووکەش و جەستەییانەی خۆی هەڵداوە و پێی نازیوەو ئەمەش تا ئاستێکی زۆر وزەی بوون و سروشت و ماهیەتی ڕاستەقینەی ئەوی بەزایەداوە!

٤- وێنای نه‌رینی ئافره‌ت له‌ په‌روه‌رده‌ی كۆمه‌ڵگادا: زمان بەرهەمهێنەری کۆمەلێك سیمبۆلە و لە مێشکی ئێمەدا ڕۆژانە وێناکردن دروست دەکات بەرامبەر بە دیاردەکان و کەسەکان و شتەکان، هەموو ئەمانە کار و کاردانەوەی دەروونیان هەیە چوارچێوەی بیرکردنەوەی مرۆڤ دیاری دەکەن، لە فەرهەنگی زمانەوانیی کوردیدا، کۆمەڵێك دەستەواژە و ووشە و دەربڕین تایبەت کراوە بە ئافرەتان، کە هەموویان دەلالەتێکن بۆ کەم بایەخکردنی ئافرەت وەك بوونەوەرێك، بوونەوەرێك هەر لە مندالیەوە سەرکووت بکرێت و پێی بوترێت تەمبەڵ و تەوەزەل، مەحاڵە پێچەوانەی ئەوەی لێ دەربچێت، گەر لەمندالیەوە پێ بوترێت ئازاو بەتوانا، مەحالە غەیری ئەوەی لێ دەربچێت، کاتێ ئافرەتیش هەر لە منداڵیەوە پێی بگوترێت زەعیفە، ناسک، عەورەت..تاد، ئیدی چۆن ئەو وێنایە لە مێشکی ناچەسپێت!، سیمبولەکانی زمان لەدروستکردنی کلتوورێك کە تەمەنی هەزاران ساڵە کاری بۆ کردووە و چەسپاندویەتی، بەردەوام دووبارە بوونەوەی کۆمەڵێك دەستەواژەو ڕەمز مێشکی مرۆڤ دەشواتەوە کاتێ کە ژن وەك ڕەمزی زەعیف هەزاران جار دووبارە دەبێتەوە، ئیتر وەك نۆڕم و ئاسایی ئافرەت خۆشی بەکاری دەبات و وای دەبینێ!، لەسمبولەکانی زماندا دایک و خوشکەکان شەڕەفن!، سەیرکردنی جەستەی ئافرەت بە شەڕەفی پیاو و شەڕەفی بنەماڵە وایکرد بایەخی سروشتی خۆی بدۆڕێنێت، بۆیەش دەبینین ڕێژەی کارکردنی ئافرەتان لە مەیدانی فیکردا زۆر کەمە!، ئەو ئافرەتانەی متمانەیان بە توانای خۆیان هەبووە و قەلەم بەدەست بوونە ڕێژەیەکی هێجگار کەم بوونە کاریگەری ئەم هۆکارانە و دەیان هۆکاریتریش وایکرد ئافرەتان بەکەم سەیری تواناو لێهاتووی خۆیان بکەن و، لە مەیدانی فیکردا دوور بکەونەوە و ژینگەیەکی لە باری بۆ نەگونجێت تاوەکو بێتە نووسەرێکی بەتوانا و لێهاتوو سەرەنجام کتێب بڵاوبکاتەوە.

٥- ته‌فسیره‌ هه‌ڵە‌كانی ئاین:

 بۆ پاڵپشتی ئەو بیر و نەریت و ڕاو بۆچوون و بەها و چەمکە باوەکانی نێو کۆمەڵگە، کە دەبوونە هۆی چەوساندنەوەی ئافرەت پشتیان به‌ ئاین بەست، پیاویان کردە گەورەو سەردارو فەرماندەر ئافرەتیشیان کردە کۆیلە و پایەنزم و ژێرفەرمانی نادروستانەی نامرۆڤانە، کار گەیشتە ئەوەی بە نێوی ئاینەوە وەك بوونەورێکی شووم و نەگبەت و مایەی شەرمەزاری سەری ئافرەت بکرێت!، دوژمنایەتییەکی فیکریی و دەروونیی توندیان لەگەڵ بەرپا کرد!، بەنێوی دینەوە ڕێز و پلە و پایە و شکۆی ئافرەتیان شکاند!، هەڵبەتە ئاین وه‌ك هێزێك كاریگه‌ری ڕاسته‌وخۆی هه‌یه‌ له‌سه‌ر مه‌عریفه‌ و باکگراوندی مرۆڤ بۆیه‌ ئاسان بووه‌ تاوەکو له‌ ڕێگای ئاینەوە‌ شه‌رعیه‌ت بدرێت به‌ كۆمه‌ڵێ تێگه‌یشتنی نادروست به‌ مه‌به‌ستی قه‌تیس كردنی ڕۆلی ئافره‌ت له‌ نێو كۆمه‌ڵگا و ناشرین كردنی وێنەی ئافره‌ت.

ئه‌م هۆكارانه‌ وایکردوه‌ ئافرەتان لەڕووی مەعریفەتەوە زۆر پاش بکەون، تەنانەت بووەته‌ هۆی ئەوەی له‌ گۆره‌پانه‌ جیاوازه‌كاندا ده‌رنه‌كه‌ون!، ئەمەش هۆكاری سەرەکی بووه‌ کە ئافرەتان نەتوانن هەنگاوی پەرەسەندنی توانستی بیرکردنەوەی عەقڵیان بەرەو پێشەوە ببەن و دەست بەقەلەمەوە بگرن و پەیامەکانیان لەڕێگەی نووسین و کتێبەوە بگەینین، بۆیە دەبینین ڕێژەیی کتێبی ژنان لە کتێبخانەی کوردیەکاندا کەم بووە.

سەرچاوەکان:

 (IRI)١- ملیسا بانیك، رێکخراوی

ڕەبیع جابر”، “نووسین و بێدەنگی”، وەرگێڕانی، “شوان ئەحمد””٢-

٣- گۆڤاری شیکار، ژمارە ١١، ١٢-ی پاییز و زستانی ٢٠١٥

٤- مەهاباد قەرەداغی، لەفێمینیزمەوە تا هیومانیزم

٥- عبدولقەهاری شێخ، ئافرەت وەك دەقێکی شیعریی

٦- بەهار عبد الرحمان-کەمی بەشداری ئافرەتان لە ناوەندەکانی بڕیاردان

Check Also

مامۆستا شه‌ماڵ موفتی.. پیاوێكى خاكی پڕ هه‌گبه‌

دیمانه‌: كه‌تان خادیمیبه‌شی دووه‌مئاینده‌سازى: له‌دواى ڕاپه‌ڕینه‌وه‌ ناسران، به‌تایبه‌ت له‌ به‌رنامه‌ى (میحراب)ه‌وه‌، پاڵنه‌ر چى بوو، هه‌ستت …

45 کۆمێنت

  1. slita

    The great thing about playing at a mobile casino is that all the promotions available at the online variant of the casino are available at the mobile casino too. This includes the no deposit bonus as well, and that is good news for mobile casino fans. At some mobile casinos you will find exclusive no deposit bonuses that may not be available at the desktop casino. Whether you’re using an iPhone or iPad, online casinos provide a great variety of apps to perfectly suit your device. To download the best casino apps for iOS, visit our best iOS mobile casinos page to find out what each casino offers for mobile players.  Apple, whose operating system is known as iOS, is one of the most popular smartphone companies in the world. Consequently, this is one of the most common mobile platforms used by America’s best casinos to provide mobile gaming for their American players. Find the top iPhone casinos here. In addition, there are three different types of mobile devices supplied by Apple Mac which you will be able to game from:
    https://gregorynbfh596478.59bloggers.com/23303843/22bet-casino-india
    İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) 50. yıl kutlamaları kapsamında, dünyanın önde gelen bale topluluklarından Zürih Balesi’nin Anna Karenina gösterisini… use Bonus Code: 60PLAYNOW Read our review of Cherry Gold Casino TOGG’dan ‘teknoloji’sürprizi:2023’te yollara çıkması beklenen Türkiye’nin otomobili Togg’un CEO’su Gürcan Karakaş, lansmanı yapılacak ilk ürünün otomobil olmayacağını bildirdi. Karakaş, ‘Şu ana kadar… Cherry Gold Casino is giving away 250% Welcome Bonus … ABD Federal Soruşturma Bürosu Başkanı ve İngiltere İç İstihbarat Servisi Başkanı, ilk kez beraber açıklama yaptı. Batı’nın güvenliğine yönelik en tehlikeli uzun vadeli tehdidin Çin olduğu uyarısında…

  2. doxycycline cheap how to buy doxycycline purchase monodox

  3. rybelsus buy online brand rybelsus 14 mg buy generic rybelsus for sale

  4. rivers casino blackjack online free slot machines

  5. purchase levitra generic order vardenafil pills buy levitra 10mg sale

  6. pregabalin 75mg usa lyrica for sale online purchase lyrica generic

  7. hydroxychloroquine 200mg usa plaquenil 200mg generic generic hydroxychloroquine 400mg

  8. buy aristocort 4mg generic oral triamcinolone 4mg aristocort 4mg brand

  9. order tadalafil sale cialis 20mg drug tadalafil cialis

  10. desloratadine order online generic clarinex clarinex 5mg pill

  11. how to get cenforce without a prescription buy cenforce 100mg for sale order generic cenforce 50mg

  12. buy cheap claritin loratadine price where to buy claritin without a prescription

  13. aralen 250mg over the counter chloroquine 250mg usa chloroquine 250mg cost

  14. metformin us cheap metformin 1000mg buy metformin online cheap

  15. purchase orlistat pill xenical 60mg without prescription order diltiazem 180mg pills

  16. I don’t think the title of your article matches the content lol. Just kidding, mainly because I had some doubts after reading the article. https://www.binance.com/vi/join?ref=JHQQKNKN

  17. buy acyclovir generic buy acyclovir sale buy allopurinol online cheap

  18. amlodipine online norvasc 10mg tablet buy amlodipine without a prescription

  19. crestor uk buy rosuvastatin 20mg sale zetia pills

  20. brand lisinopril 10mg order lisinopril 10mg generic lisinopril 5mg for sale

  21. buy motilium generic purchase domperidone online cheap sumycin 250mg for sale

  22. buy generic prilosec for sale prilosec 10mg for sale order prilosec 10mg generic

  23. JseraldNor

    Aviator Spribe где играть казино
    Can be.
    Добро пожаловать в захватывающий мир авиаторов! Aviator – это увлекательная игра, которая позволит вам окунуться в атмосферу боевых действий на небе. Необычные графика и захватывающий сюжет сделают ваше путешествие по воздуху неповторимым.

    Играйте в Aviator Spribe казино играть на евро и наслаждайтесь волнением игры уже сегодня!
    Aviator игра позволит вам почувствовать себя настоящим пилотом. Вам предстоит совершить невероятные маневры, выполнять сложные задания и сражаться с противниками. Улучшайте свой самолет, чтобы быть готовым к любым ситуациям и становиться настоящим мастером.
    Основные особенности Aviator краш игры:
    1. Реалистичная графика и физика – благодаря передовой графике и реалистичной физике вы почувствуете себя настоящим пилотом.
    2. Разнообразные режимы игры и миссии – в Aviator краш игре вы сможете выбрать различные режимы игры, такие как гонки, симулятор полетов и захватывающие воздушные бои. Кроме того, каждая миссия будет предлагать свои собственные вызовы и задачи.
    3. Улучшение и модернизация самолетов – в игре доступны различные модели самолетов, которые можно покупать и улучшать. Вы сможете устанавливать новое оборудование, улучшать двигательность и мощность своего самолета, а также выбирать различные варианты окраски и декорации.
    Aviator краш игра – это возможность испытать себя в роли авиатора и преодолеть все сложности и опасности воздушного пространства. Почувствуйте настоящую свободу и адреналин в Aviator краш игре онлайн!
    Играйте в «Авиатор» в онлайн-казино Pin-Up
    Aviator краш игра онлайн предлагает увлекательную и захватывающую игровую атмосферу, где вы становитесь настоящим авиатором и сражаетесь с самыми опасными искусственными интеллектами.
    В этой игре вы должны показать свое мастерство и смекалку, чтобы преодолеть сложности многочисленных локаций и уровней. Вам предстоит собирать бонусы, уклоняться от препятствий и сражаться с врагами, используя свои навыки пилотирования и стрельбы.
    Каждый уровень игры Aviator краш имеет свою уникальную атмосферу и задачи. Будьте готовы к неожиданностям, так как вас ждут захватывающие повороты сюжета и сложные испытания. Найдите все пути к победе и станьте настоящим героем авиатором!
    Авиатор игра является прекрасным способом провести время и испытать настоящий адреналиновый разряд. Готовы ли вы стать лучшим авиатором? Не упустите свой шанс и начните играть в Aviator краш прямо сейчас!
    Aviator – играй, сражайся, побеждай!
    Aviator Pin Up (Авиатор Пин Ап ) – игра на деньги онлайн Казахстан
    Aviator игра предлагает увлекательное и захватывающее разнообразие врагов и уровней, которые не оставят равнодушными даже самых требовательных геймеров.
    Враги в Aviator краш игре онлайн представлены в самых разных формах и размерах. Здесь вы встретите группы из маленьких и быстрых врагов, а также огромных боссов с мощным вооружением. Разнообразие врагов позволяет игрокам использовать разные тактики и стратегии для победы.
    Кроме того, Aviator игра предлагает разнообразие уровней сложности. Выберите легкий уровень, чтобы насладиться игровым процессом, или вызовите себе настоящий вызов, выбрав экспертный уровень. Независимо от выбранного уровня сложности, вы получите максимум удовольствия от игры и окунетесь в захватывающий мир авиаторов.
    Играйте в Aviator и наслаждайтесь разнообразием врагов и уровней, которые позволят вам почувствовать себя настоящим авиатором.

  24. buy cyclobenzaprine cheap buy flexeril generic purchase ozobax for sale

  25. buy metoprolol 100mg online buy lopressor paypal order lopressor pills

  26. buy toradol 10mg online order toradol 10mg without prescription buy gloperba for sale

  27. purchase tenormin pill tenormin without prescription order atenolol 50mg online

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلیکترۆنییەکەت بڵاوناکرێتەوە. خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *