شه‌ممه‌ , ئازار 2 2024

مافه‌كانی ژنان له‌یاساكانی هه‌رێمی كوردستاندا

ئاسۆس نامق براخاس
مامۆستا له‌ زانكۆی گه‌شه‌پێدانی مرۆیی
یاسا یه‌كێكه‌ له‌گرنگترین ئه‌و ده‌ستكه‌وتانه‌ی كه‌مرۆڤ بۆ ئاسانكردنی پێكه‌وه‌ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی وده‌سته‌به‌ركردنی یه‌كسانی و ئازادی بۆ هاوڵاتیان دایهێناوه‌، بۆ به‌دیهێنانی ئامانجه‌ سه‌ره‌كیه‌كه‌شی پێویسته‌ یاساكان گۆرانكاریان تیادا بكرێت به‌ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ وه‌یان دووباره‌ هه‌مواركردنه‌وه‌ و دانانی یاسای نوێ .
یاسا دانراوه‌كانی عێراقیش به‌ده‌ر نین له‌گرنگیان بۆ پاراستنی ژیانی هاوڵاتیان و ده‌سته‌به‌ر كردنی مافه‌كان له‌ لایه‌ك و گونجاندیان له‌گه‌ڵ پێشكه‌وتنی ژیان له‌لایه‌كی تره‌وه‌ ، بگره‌ پشكی شێریان به‌ركه‌وتووه‌ له‌گۆرانكاری به‌هۆی گۆرانی سیستمی سیاسی له‌لایه‌ك و به‌ره‌و پێشچوونی ئاستی رۆشنبیری تاكه‌كان له‌ لایه‌كی تره‌وه‌، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ماكه‌ سه‌ره‌كیه‌كه‌ی یاسا كه‌بریتییه‌ له‌گشتگیری و بێلایه‌نی نه‌هاتوه‌ته‌دی بۆ تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگا، سه‌راری به‌ره‌و پێچوون ده‌توانین چه‌ندین جیاوازی ئاشكرا له‌نێوان ره‌گه‌زی نێرو مێدا به‌دی بكه‌ن له‌ دووتوی یاسا عیراقیه‌كانه‌وه‌.
هه‌رچه‌نده‌ ساڵانی دوای راپه‌رینه‌ مه‌زنه‌كه‌ی كوردستان به‌خاڵی وه‌رچه‌رخانی به‌ره‌و پێشچوونی یاسا داده‌نرێت ئه‌ویش به‌هۆی فه‌راهه‌مبوونی ئازادی بۆ تاك وه‌ چالاكبوونی رێكخراوه‌كانی ژنان كه‌هۆكاربوون بۆ هه‌مواركردنه‌وه‌و به‌ره‌و پێشبردنی یاساكان به‌جۆرێك كه‌یه‌كسانی بۆ هه‌ردوو ره‌گه‌ز فه‌راهه‌م بكرێت. له‌دیارترین ئه‌و هه‌وڵانه‌ش له‌هه‌ردوو یاسای باری كه‌سیه‌تی و سزاداندا خۆی بینیه‌وه‌ كه‌ زۆرترین مادده‌كانیان گۆرانكاریان به‌سه‌ردا هاتووه‌.
له‌یاسای باری كه‌سیه‌تی عێراقی ژماره‌ (188) بۆ ساڵی (1959) چه‌ندین مادده‌ چاكسازی كراوه‌ له‌پێناو پێدانی مافی زیاتر به‌ژنان و فه‌راهه‌مكردنی پاراستنی یاسای بۆیان، له‌دیارترینی ئه‌و مادانه‌ی هه‌موار كراونه‌ته‌وه‌ بریتیه‌ له‌مادده‌كانی (7،6،5،4) ی تایبه‌ت به‌فره‌ژنی و رێگرتنی یاسایی له‌و دیارده‌یه‌، وه‌ هه‌روه‌ها هه‌موار كردنه‌وه‌ی مادده‌ی (25)ی تایبه‌ت به‌لاساری (نشوز) كه‌له‌ یاسا كۆنه‌كه‌دا ته‌نها ئافره‌ت بریاری لاساری به‌سه‌ردا ده‌سه‌پێنراو به‌و هۆیه‌شه‌وه‌ بێبه‌ش ده‌بوو له‌چه‌ندین مافی یاسایی، به‌ڵام پاش هه‌مواركردنه‌وه‌ ئه‌م بریاره‌ هاوبه‌شكرا بۆ ژن و مێرد وه‌ به‌جۆرێك له‌جۆره‌كان یه‌كسانی ده‌سته‌به‌ر كرا له‌نێوان هه‌ردوو ره‌گه‌زدا، وه‌ هه‌روه‌ها لابردنی (ملكه‌چكردنی ژن بۆ پیاو) دوورخرایه‌وه‌.
وه‌ له‌یاسای سزادانی عێراقی ژماره‌ (111) بۆ ساڵی (1969) چه‌ندین مادده‌ هه‌مواركرانه‌وه‌ له‌پێناو یه‌كسانكردنی پێگه‌ی مێ و ده‌سته‌به‌كردنی پاراستنی زیاتر. له‌وانه‌ پوچه‌ڵكردنه‌وه‌ى برگه‌ی یه‌كی مادده‌ی (41) ی تایبه‌ت به‌مافی پیاو بۆ به‌كارهێنانی هێز له‌به‌رامبه‌ر هاوسه‌ریدا، هه‌روه‌ها له‌كارخستنی مادده‌ی ( 409) ی تایبه‌ت به‌ سوككردنی سزا بۆ ئه‌و پیاوه‌ی كه‌ هه‌ڵده‌ستێت به‌ كوشتنی هاوسه‌ر یان ئافره‌تیكێكی خێزانه‌كه‌ی پاش ئه‌وه‌ی ده‌بینیت له‌ بارێكی نه‌شیاودا.
له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌مانه‌شدا ده‌بین یاساكانمان نه‌گه‌یشتۆته‌ ئه‌و ئاسته‌ی كه‌ یه‌كسانیه‌كی ته‌واو بهێنێته‌ دی له‌ نێوان هه‌ردوو ره‌گه‌ز وه‌ ئه‌مه‌ش به‌ ئاشكرا له‌ده‌قی مادده‌ی (102) ى یاسای شارستانی ژماره‌ (40) بۆ ساڵی (1951) ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ده‌ڵێت (ولی الصغیر هو أبو پم وصی أبیه پم جده الصحیح پم المحكمه‌ أو الوصی الژی نصبته المحكمه‌) كه‌مافی سه‌رپه‌رشتیاری (ولایه‌) تایبه‌ت ده‌كات به‌ باوك وه‌ سه‌رپه‌رشتیاری باوك وه‌ باپیر یان ئه‌و كه‌سه‌ی كه‌ محكمه‌ ده‌ستنیشانی ده‌كات، وه‌ ئه‌م جیاكاریه‌ دووباره‌ له‌ ده‌قی مادده‌ی (27) ی یاسای چاودێری نه‌به‌كامه‌كانی ژماره‌ (78) بۆ ساڵی (80) ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ ده‌لێت (ولی الصغیر أبو پم المحكمه‌).ئه‌وه‌ش بۆمان روونده‌كاته‌وه‌ كه‌ له‌ژیانی باوكدا هه‌رگیز دایك مافی ئه‌وه‌ی نیه‌ ببێت به‌ سه‌رپه‌رشتیاری مناڵه‌كه‌ی، بگره‌ له‌ نه‌مانی باوكیشدا باپیر كه‌سی دووه‌می بۆ پێدانی سه‌رپه‌رشتیاریی به‌پێی یاسای شارستانی وه‌ له‌ یاسای چاودێری نه‌به‌كامه‌كاندا محكمه‌ پێش دایك ده‌كه‌وێت بۆ وه‌رگرتنی ئه‌و مافه‌ وه‌ ئه‌و به‌رپرس ده‌بێت بۆ ده‌ستنیشانكردنی كه‌سى چاودێری كه‌ر (الوصی) بۆ نه‌به‌كامه‌كه‌.
وه‌ دایك ته‌نها له‌یاسای باری كه‌سیه‌تیدا رۆلی سه‌رپه‌رشتیاری پێده‌به‌خشرێت وه‌ ئه‌م مافه‌ش به‌پێی یاسا بۆ نه‌سه‌پێنراوه‌ به‌ڵكو له‌ده‌سته‌ڵاتی دادگایایه‌ دایك وه‌ سه‌رپه‌رشتیار دابنێت یان كه‌سێكی تر ده‌ستنیشان بكات بۆ ئه‌و كاره‌ وه‌ك له‌برگه‌ی (3)ى مادده‌ی (5) له‌یاسای ژماره‌ (2008)ی تایبه‌ت به‌ هه‌مواركردنی یاسای باری كه‌سیه‌تی ژماره‌ (188) ى ساڵی (1959) كه‌ ده‌لێت (دایك به‌ سه‌رپه‌رشتیار (وه‌لی امر) داده‌نرێت كه‌ باوك مردبێت یان دیار نه‌بێت وه‌ دایكه‌كه‌ به‌خێوی كردبێ و له‌لای ئه‌و بێت، وه‌ له‌و پۆسته‌شدا دایك ده‌بێت به‌خێوكه‌ر بێت وه‌ منداڵه‌كه‌ له‌لای ئه‌و بێت وه‌ ته‌نها مافی به‌رێوه‌بردنی كاروباری نه‌به‌كامه‌كه‌ی ده‌بیت بۆ ئه‌و هه‌لسوكه‌وتانه‌ی په‌یوه‌ندیان به‌ لایه‌نی باری كه‌سیه‌تیه‌وه‌ هه‌یه‌، به‌ده‌ر له‌رێكخستن و سه‌رپه‌رشتیاری كردنی نه‌به‌كامه‌كه‌ له‌ بواره‌ دارییه‌كاندا.
به‌ بۆ چوونی ئێمه‌ ئه‌م جیاكارییه‌ ده‌بێته‌ هۆی بێبه‌شكردنی ژن له‌ سه‌ره‌تایی ترین مافه‌كانی ئه‌ویش مافی سه‌رپه‌رشتیار كردنی منداڵه‌كانیه‌تی له‌رووی یاساوه‌، به‌تایبه‌ت له‌و بارانه‌دا كه‌ژن و مێرد جیاده‌بنه‌وه‌و منداڵ لای دایك ده‌مێنێته‌وه‌ دابرانی له‌م مافه‌ تووشی چه‌ندین كێشه‌ی یاسایی و كۆمه‌ڵایه‌تی ده‌كاته‌وه‌، هه‌روه‌ها نه‌به‌كامه‌كه‌ ده‌بێته‌ قوربانی ئه‌و كێشه‌ خێزانیه‌ وه‌ به‌م هۆیه‌وه‌ بێبه‌ش ده‌بێت له‌سه‌ره‌تایی ترین مافه‌كانی.
بۆیه‌ هیوادارم كاری جدی بكرێت بۆ هه‌موواركردنه‌وه‌ی ده‌قه‌ یاساییه‌كانی تایبه‌ت به‌ (ولایه‌ و وصایه‌) له‌ یاساكانی شارستانی و چاودێری نه‌به‌كامه‌كان و باری كه‌سیه‌تیدا له‌پێناو گه‌راندنه‌وه‌ی شكۆی یاسایی بۆ ئافره‌تان و پێبه‌خشنی ئه‌و رۆڵه‌ی كه‌ مافی ئه‌وه‌.

Check Also

هەرجارەی توێژینەوەیەك (13) كاریگەری كۆمەڵایەتی لەسەر شێرپەنجەی منداڵان

بەیان نوری تۆفیقكاریگەری بواری مەعریفەیی و كۆمەڵایەتی و جەستەیی ودەروونی لەسەر ئەو منداڵانەی تووشی شێرپەنجەی …

26 کۆمێنت

  1. Major thanks for the blog.Really thank you! Awesome.

  2. I really enjoy the article.Thanks Again. Fantastic.

  3. apartments in jacksonville al rentberry scam ico 30m$ raised apartments in athens al

  4. This is one awesome post.

  5. Do you have a spam issue on this blog; I also am a blogger, and I was wanting to know your situation; many of us have created some nice procedures and we are looking toexchange solutions with others, please shoot me an e-mail if interested.

  6. You have very nice post and pictures, please have a look at our photo tours in the temples of Angkorgouv.fr

  7. It’s actually a great and useful piece of info. I am gladthat you simply shared this helpful information with us.Please stay us informed like this. Thank you for sharing.

  8. Hello! I’m at work surfing around your blog from my new apple iphone! Just wanted to say I love reading your blog and look forward to all your posts! Carry on the fantastic work!

  9. It’s actually a cool and useful piece of info.I’m satisfied that you just shared tbis helpful ingo with us.Please stay us up to date like this. Thanks for sharing.

  10. Hey There. I found your blog using msn. That is a really smartly written article.I’ll make sure to bookmark it and return to read extra of your helpful information. Thank you for the post.I’ll definitely comeback.

  11. Oh my goodness! a fantastic short article man. Thanks However I am experiencing problem with ur rss. Don?t know why Unable to register for it. Exists anyone getting identical rss issue? Any person who recognizes kindly react. Thnkx

  12. It’s actually a great and helpful piece of information. I’m gladthat you just shared this useful information withus. Please stay us informed like this. Thank you for sharing.

  13. I loved your blog article. Really Cool.

  14. I really liked your post. Really Cool.

  15. Looking forward to reading more. Great article.Thanks Again. Really Great.

  16. Thank you for sharing your thoughts. I really appreciate your efforts and I
    will be waiting for your next write ups thank you once again.

  17. My brother suggested I would possibly like this blog. He was once entirely right. This submit actually made my day. You can not believe just how a lot time I had spent for this info! Thanks!

  18. ブランドコピー代引き92 Alumina Lining Brick Ball Mill For Glazewire brush 4 inch

  19. That is a good tip particularly to those fresh to the blogosphere. Brief but very accurate infoÖ Thanks for sharing this one. A must read article!

  20. amoxillin generic bactrim cephalexin tinnitus

  21. You said this adequately.essays writing help paper writer medical writing services

  22. I need to to thank you for this wonderful read!! I certainly enjoyed every bit of it. I have you book-marked to check out new stuff you postÖ

  23. Good day! Do you use Twitter? I’d like to follow you if that would be ok.I’m absolutely enjoying your blog and look forward to new updates.

  24. The article is worth reading, I like it very much. I will keep your new articles.

  25. Awesome blog.Thanks Again. Want more.

  26. FobertArony

    Aviator Spribe казино играть с друзьями
    Where the world slides?
    Добро пожаловать в захватывающий мир авиаторов! Aviator – это увлекательная игра, которая позволит вам окунуться в атмосферу боевых действий на небе. Необычные графика и захватывающий сюжет сделают ваше путешествие по воздуху неповторимым.

    Зарабатывайте деньги с игрой Aviator Spribe играть и получайте удовольствие от игры!
    Aviator игра позволит вам почувствовать себя настоящим пилотом. Вам предстоит совершить невероятные маневры, выполнять сложные задания и сражаться с противниками. Улучшайте свой самолет, чтобы быть готовым к любым ситуациям и становиться настоящим мастером.
    Основные особенности Aviator краш игры:
    1. Реалистичная графика и физика – благодаря передовой графике и реалистичной физике вы почувствуете себя настоящим пилотом.
    2. Разнообразные режимы игры и миссии – в Aviator краш игре вы сможете выбрать различные режимы игры, такие как гонки, симулятор полетов и захватывающие воздушные бои. Кроме того, каждая миссия будет предлагать свои собственные вызовы и задачи.
    3. Улучшение и модернизация самолетов – в игре доступны различные модели самолетов, которые можно покупать и улучшать. Вы сможете устанавливать новое оборудование, улучшать двигательность и мощность своего самолета, а также выбирать различные варианты окраски и декорации.
    Aviator краш игра – это возможность испытать себя в роли авиатора и преодолеть все сложности и опасности воздушного пространства. Почувствуйте настоящую свободу и адреналин в Aviator краш игре онлайн!
    Играйте в «Авиатор» в онлайн-казино Pin-Up
    Aviator краш игра онлайн предлагает увлекательную и захватывающую игровую атмосферу, где вы становитесь настоящим авиатором и сражаетесь с самыми опасными искусственными интеллектами.
    В этой игре вы должны показать свое мастерство и смекалку, чтобы преодолеть сложности многочисленных локаций и уровней. Вам предстоит собирать бонусы, уклоняться от препятствий и сражаться с врагами, используя свои навыки пилотирования и стрельбы.
    Каждый уровень игры Aviator краш имеет свою уникальную атмосферу и задачи. Будьте готовы к неожиданностям, так как вас ждут захватывающие повороты сюжета и сложные испытания. Найдите все пути к победе и станьте настоящим героем авиатором!
    Авиатор игра является прекрасным способом провести время и испытать настоящий адреналиновый разряд. Готовы ли вы стать лучшим авиатором? Не упустите свой шанс и начните играть в Aviator краш прямо сейчас!
    Aviator – играй, сражайся, побеждай!
    Aviator Pin Up (Авиатор Пин Ап ) – игра на деньги онлайн Казахстан
    Aviator игра предлагает увлекательное и захватывающее разнообразие врагов и уровней, которые не оставят равнодушными даже самых требовательных геймеров.
    Враги в Aviator краш игре онлайн представлены в самых разных формах и размерах. Здесь вы встретите группы из маленьких и быстрых врагов, а также огромных боссов с мощным вооружением. Разнообразие врагов позволяет игрокам использовать разные тактики и стратегии для победы.
    Кроме того, Aviator игра предлагает разнообразие уровней сложности. Выберите легкий уровень, чтобы насладиться игровым процессом, или вызовите себе настоящий вызов, выбрав экспертный уровень. Независимо от выбранного уровня сложности, вы получите максимум удовольствия от игры и окунетесь в захватывающий мир авиаторов.
    Играйте в Aviator и наслаждайтесь разнообразием врагов и уровней, которые позволят вам почувствовать себя настоящим авиатором.

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلیکترۆنییەکەت بڵاوناکرێتەوە. خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *