دوو شه‌ممه‌ , ئازار 4 2024

كاركردنی ژنان لە ڕوانگەی ئیسلامەوە

د. ئاراس محەمەد سالح،
كار و كردەوەی چاك، فەلسەفەی دروستكردنی مرۆڤە بەبێ جیاوازی ڕەگەزی، هەردوو ڕەگەزی نێر و مێ وەك یەك فەرمان پێكراون كاری چاك ئەنجامبدەن، كردەوە چاكەكان هەندێكیان پەیوەندی تاكەكەسین لە نێوان خواو بەندەكانیدا وەك پەرستشەكان، ئەوە هەموو موسڵمانێك واجبە لەسەری ئەنجامیان بدات، بەشی دووەمی كردەوە چاكەكان بۆ سودی گشتیەو ئەركی هەموو موسڵمانێكە ئەنجامیان بدات، وەك دادگەری و دژایەتی ستەم و ئاوەدانكردنەوەی سەرزەوی و بڵاوكردنەوەی ئاكارو ڕەوشتی چاكەخوازی، هیچ یەكێك لەم كارانە تایبەت نین تەنها بە یەك ڕەگەزەوەو ئەو جیاكاریانە نەكراوەو هەموو موسڵمانێك دەبێت ئەنجامیان بدات و كەمتەرخەمی نەكات لە ئاستیاندا.
لە ئەنجامدانی كاری چاكەدا باس لە ڕەگەزی مرۆڤ نەكراوە، بەڵكو ئەوەی قورئان جەختی لێدەكاتەوە ئەنجامدانی كاری چاكە، مەرجی پاداشتی ڕۆژی دوایی تەنها ئیمانە، بەڵام لە دنیادا هەموو كەس پاداشتی كارە چاكەكانی وەردەگرێت، قورئانی پیرۆز دەفەموێت: (من عمل صالحا من ذكر او انثی وهو مؤمن فلنحیینه حیاة طیبە ولنجزینهم اجرهم باحسن ماكانوا یعملون)، النحل: 97. واتە: هەر كەسێك كارێكی چاك بكات لە پیاوان و ژنان، ئەو كەسە بڕوادار بێت، ئێمە ژیانێكی شایستەی پێدەبەخشین، هەروەها پاداشتی ئەدەینەوە بە باشتر لەوەی كردوویەتی.
ئەوەی تێبینی دەكرێت لەباسی كاری چاكەدا هیچ ڕەگەزێك زیادەی بەسەر ئەوەی تردا نیە، هەردوو ڕەگەز وەك یەك دەبێت كاری چاكە ئەنجام بدەن، پاداشتیشیان وەكو یەكە و هیچ زیادەو تایبەتمەندێتییەك نیە بۆ لایەك، هەروەها تەنها ڕەگەزێك داوای لێنەكراوە بۆ كاری باش ئەوی تر سەیركەربێت، بەڵكو هەردوو ڕەگەز یەكسانن لە گوتارە قورئانیەكەدا.
بوونی هەردوو ڕەگەزی نێر و مێ لە مرۆڤ و هەموو دروستكراوەكانی تری خوای گەورەدا بۆ دژایەتی یەكتری، یان هاوڵاتی و ڕەگەزی پلە یەك و پلە دوو نیە، بەڵكو بوونێكی تەواوكارییە، بۆ ئەوەی ژیان و ژیار بەردەوام بێت خوای گەورە هەردوو ڕەگەزی نێرو مێ دروستكردووە، ئەگەر هەردولاش یەك كار و تایبەتمەندیان هەبوایە هیچ حیكمەتێك لە بوونی دوو ڕەگەزدا نەدەبوو، بەڵكو دەبێت تایبەتمەندی و توانا و خواست و بۆچوونی جیاوازیان هەبێت، لەدەرەوەی زۆر لە خۆكردن و خۆخەڵەتاندن و موجامەلەی ئەو واقیعەی هەیە، توانا و حەز و خواست و خولیای پیاو و ژن جیاوازن، ئەوەندەی پیاوان بۆ كارە قورسەكانی وەك بەردكاری و حەماڵی و بیناسازی گونجاوە ڕەنگە ئەو كارانە بۆ خانمان زۆر قورس بێت ئەگەر نەڵێین گونجاو نیە، لە هەمانكاتدا ئەوەندەی خانمان گونجاون بۆ بوارەكانی پەروەردە و بوارەكانی تەندروستی و دەستڕەنگینی لە ماڵ و هونەری نەخشاندندا ڕەنگە پیاوان لەو بوارانەدا ئەوەندەی خانمان پشوو درێژ و بە حەوسەڵەو داهێنەر نەبن.
كاركردنی ژنان لە هەموو بوارە گشتیەكاندا هیچ ڕێگریەكی نیە لە ڕوانگەی ئیسلامەوە، بەڵام دەبێت بەپێی ڕێنومایی و بنەماكانی ئیسلام بێت، ئیسلام هەموو موسڵمانێك هاندەدات كاری چاك بكات وڵات ئاوەدان بكاتەوەو لە دنیادا ژیانێكی شایستەو لە قیامەتیشدا پاداشتی كارەكەی وەردەگرێت، ژنان دەتوانن لە هەموو بوارەكاندا كاری چاك بكەن تواناكانیان بخەنەكار بۆ ئەوەی وڵاتەكەیان پێشبخەن و ژیانێكی باشتر دەستەبەر بكەن، ئەوانیش وەك پیاوان داوایان لێكراوە كار بكەن.
لە ئیسلامدا ژنان دەتوانن لە هەموو بوارەكاندا ڕۆڵی خۆیان ببینن و پۆستەكان وەربگرن، تەنانەت پۆستی سەرۆكی وڵاتیش، هیچ دەقێكی ڕاشكاو نیە ڕێگری بكات لە ژنان نەچنە ئەو پۆستەوە، بەڵكو ئەو بابەتە بابەتێكی خیلافیە لە نێوان زانایانی فیقهدا، بەڵام نابێت ژنان لە پۆستە كارگێڕی و باڵاكاندا دابنرێن لەبەر ئەوەی ئافرەتن، بەڵكو دەبێت بەپێی توانا و لێوەشاوەیی بێت، چونكە لە ڕۆژگاری ئەمڕۆدا زۆرجار خانمان پۆستە حكومی و حیزبییەكان وەردەگرن بۆ ئەوەی بڵێن فڵان حیزب پێشكەوتووەو ئافرەتی بردوەتە پۆستی باڵاوە، هەر ئەمەیش وایكردووە هەندێجار كەسانی كەم توانا پۆستێك وەردەگرن و ناتوانن ئەركەكانیان ئەنجام بدەن و دەبنە بار بەسەر خۆیان و ئافرەتانەوە.
كاركردنی ژنان لە ناوەندە خزمەتگوزاری و كارگێڕیەكانی هەر وڵاتێكدا دەستی كار زیاتر دەكات و كاروباری وڵات دەباتە پێشەوە، لە ڕۆژگاری ئەمڕۆدا لە هەرێمی كوردستاندا لە بوارەكانی پەروەردە و تەندروستی و ڕۆشنبیری و سیاسی و كۆمەڵاتیدا دەستی كاری خانمان ڕۆڵی كارا و كاریگەریان هەیە لە خزمەتكردن لەو بوارانەدا، بە تایبەتی لە بواری پەروەردەدا ڕەنگە ژمارەی مامۆستای ژن زیاتر بێت لە پیاو، لە بوارێكی گرنگی وەك پەروەردەدا خزمەتی زۆر گەورەی ئەو بوارە دەكەن، بێگومان ئەو پانتاییە زۆرەی لەو ناوەندەدا خانمان خزمەتی تێدا دەكەن، ئەگەر ئەوان پڕی نەكەنەوە بۆشاییەكی گەورە لەو بوارەدا دروست دەبوو، ئەمە جگە لە بوارەكانی تر كە ژنان ڕۆڵی گەورەویان هەیە.
هەروەها كاركردنی ژنان ڕۆڵی گەورەی هەیە لە گەشەپێدانی ئابوری خێزان، لە ڕۆژگاری ئەمڕۆدا كە خەرجی خێزان زۆرە و پێداویستیەكانی ژیان فراوانن، ئەگەر هەردوولا ژن و پیاو كار نەكەن زۆر زەحمەتە ئەو خێزانە بە تەنها كاری یەكلا بتوانن پێویستیەكانی ژیانی ڕۆژانەیان دابین بكەن، هەروەها بەكاری هەردوولا دەتوانن توانای ئابوری و دارایی خێزانەكەیان بۆ ئاستێكی باشتر بەرز بكەنەوە.
گومانی تێدا نیە كە لەم سەردەمەدا دەیان خێزان هەیە كە ژیان و گوزەرانیان لە ڕێگەی كاری خانمانەوە دەگوزەرێت و بەهەر هۆیەك بێت دەستی كاری پیاویان نیە، ژنان بەو توانا زانستی و پەروەردەیی و كارگێڕیانەی هەیانە دەتوانن ببنە كەسێكی بەرهەمهێن و ژیانی خۆیان و خێزانەكەیان دابین بكەن و بە ژیانێكی سەربەرزانە بژین، هەموو ئەمانە ئیسلام پشتگیری دەكات و لە دنیادا ژیانی شایستەیان پێدەبەخشێت و لە قیامەتیشدا خوای گەورە پاداشتی كارەكانیان دەداتەوە.
ئافرەتانیش وەك پیاوان فەرمانیان پێكراوە بە بەجێهێنانی زەكات و حەج و خێركردن و هەموو ئەو كردەوە چاكانەی بە دارایی و سامان جێبەجێ دەكرێن و دەستەبەر دەبن، ئەگەر ژن كار نەكات و نەبێتە كەسێكی بەرهەمهێن لەناو كۆمەڵدا چۆن بتوانێت ئەو ئەركانە ڕاپەڕێنێ‌، لە بەرامبەردا لە ئەنجامدانی زۆر ئەركی ئیسلام و كاری چاك بێبەش دەبێت، ئیسلام لە ئەنجامدانی كاری چاك و پڕكردنەوەی پۆستەكاندا باسی ڕەگەز ناكات، بەڵكو باسی توانا و لێوەشاوەی دەكات، پێویستە ئەو كەسەی ئەركێكی گشتی یان تایبەتی پێ دەسپێرێت خاوەنی توانا و لە ئاستی ئەو كارەدا بێت، بۆ ئەوەی كۆمەڵ هەمووی باجی قورسی كە توانایی و نەزانی ئەو نەدات و وڵات توشی كێشە و داڕوخان نەبێت.
زۆرێك لە كێشەكانی وڵاتە ئیسلامیەكان لە ڕووی كار و كارگێڕیەوە كەم توانایی و دەست پیسی و هەست نەكردنە بە بەرپرسیاری، زۆرێك لە پۆستەكان لەسەر بنەمای خزمایەتی و لایەنگیری (مەحسوبیەت و مەنسوبیەت) پڕ دەكرێتەوە، كێشەكە ئەوە نیە كام ڕەگەز لەو پۆستەدایە، دانانی كەسانی نەشیاو و كەم توانا و ئەزمون دەیان كێشەی بۆ هاوڵاتی و وڵات دروستكردووە، لەبەر خاتری كەس و لایەنێك وڵاتێك توشی قەیرانی گەورە كراوە، كە هەموو ئەمانە پێچەوانەی بنەماكانی ئیسلامە، بە داخەوە هەندێ واعیز و زانایی ئاینی ئەوەندە باسی ئەوە دەكەن بەبێ بەڵگە و نەزانی كە نابێت ئافرەت بێتە دەرەوەو كار بكات و شۆفێری بێت، باس لە نادروستی ئەو سیستمە گەندەڵ و داڕزاوە ناكەن كە بەهۆی دەسەڵاتداری نەخوێندەوارو كاربەدەستی گەندەڵ و نەزانەوە وڵاتیان تووشی دەیان كێشەو قەیرانی ئابوری كارگێڕی و سیاسی بووەتەوە، بەردەوام وڵات لە پاشەكشەی ئابوری و ڕۆشنبیری و هەموو بوارەكانی تری ژیاندایە.

Check Also

مامۆستا شه‌ماڵ موفتی.. پیاوێكى خاكی پڕ هه‌گبه‌

دیمانه‌: كه‌تان خادیمیبه‌شی دووه‌مئاینده‌سازى: له‌دواى ڕاپه‌ڕینه‌وه‌ ناسران، به‌تایبه‌ت له‌ به‌رنامه‌ى (میحراب)ه‌وه‌، پاڵنه‌ر چى بوو، هه‌ستت …

65 کۆمێنت

  1. order doxycycline pill order doxycycline purchase vibra-tabs generic

  2. real money games real online blackjack best no deposit free spins

  3. Great post. I was checking continuously this blog and I’m impressed!Extremely useful information specially the last part 🙂 I care forsuch info much. I was seeking this certain info fora very long time. Thank you and good luck.

  4. Definitely, what a magnkficent blog and enlightening posts, I deefinitely will bookmarkyour blog.All the Best!

  5. how to ck your credit score boost my credit score my annual credit report

  6. pregabalin 150mg ca purchase pregabalin sale lyrica sale

  7. Heya just wantdd to give yyou a brief heads up and let you knowa few oof the pictures aren’t loading correctly.I’m not sure why but I thjnk its a linking issue.I’ve trtied it in two different internet browsers and both show the sameoutcome.

  8. This blog was… how do you say it? Relevant!!Finally I’ve found something that helped me. Kudos!

  9. A big thank you for your blog.Much thanks again. Want more.

  10. ivermectin 12 ivermectin tablets order – ivermectin canada

  11. I like the helpful info you provide in your articles. I will bookmark your blog and check again here frequently. I am quite certain I?ll learn many new stuff right here! Best of luck for the next!

  12. It as impressive that you are getting thoughts from this paragraph as well as from our

  13. I’ll right away grasp your rss feed as I can not to find your e-mailsubscription hyperlink or e-newsletter service. Do you haveany? Kindly let me recognize so that I may subscribe.Thanks.

  14. I’m truly impressed by the way you effortlessly distill intricate concepts into easily digestible information. Your writing style not only imparts knowledge but also engages the reader, making the learning experience both enjoyable and memorable. Your passion for sharing your expertise is unmistakable, and for that, I am deeply grateful.

  15. Your enthusiasm for the subject matter shines through every word of this article; it’s contagious! Your commitment to delivering valuable insights is greatly valued, and I eagerly anticipate more of your captivating content. Keep up the exceptional work!

  16. I am continually impressed by your ability to delve into subjects with grace and clarity. Your articles are both informative and enjoyable to read, a rare combination. Your blog is a valuable resource, and I am sincerely grateful for it.

  17. Your positivity and enthusiasm are undeniably contagious! This article brightened my day and left me feeling inspired. Thank you for sharing your uplifting message and spreading positivity among your readers.

  18. purchase aristocort for sale oral aristocort aristocort price

  19. This article is a true game-changer! Your practical tips and well-thought-out suggestions hold incredible value. I’m eagerly anticipating implementing them. Thank you not only for sharing your expertise but also for making it accessible and easy to apply.

  20. I couldn’t agree more with the insightful points you’ve articulated in this article. Your profound knowledge on the subject is evident, and your unique perspective adds an invaluable dimension to the discourse. This is a must-read for anyone interested in this topic.

  21. Your blog has quickly become my trusted source of inspiration and knowledge. I genuinely appreciate the effort you put into crafting each article. Your dedication to delivering high-quality content is evident, and I look forward to every new post.

  22. brand desloratadine 5mg clarinex ca buy desloratadine 5mg generic

  23. Your positivity and enthusiasm are undeniably contagious! This article brightened my day and left me feeling inspired. Thank you for sharing your uplifting message and spreading positivity among your readers.

  24. Your storytelling abilities are nothing short of incredible. Reading this article felt like embarking on an adventure of its own. The vivid descriptions and engaging narrative transported me, and I can’t wait to see where your next story takes us. Thank you for sharing your experiences in such a captivating way.

  25. Very informative blog article.Thanks Again. Want more.

  26. This article is a true game-changer! Your practical tips and well-thought-out suggestions hold incredible value. I’m eagerly anticipating implementing them. Thank you not only for sharing your expertise but also for making it accessible and easy to apply.

  27. Your passion and dedication to your craft shine brightly through every article. Your positive energy is contagious, and it’s clear you genuinely care about your readers’ experience. Your blog brightens my day!

  28. cheap loratadine 10mg purchase loratadine generic loratadine 10mg oral

  29. Really enjoyed this blog.Much thanks again. Will read on

  30. Yes! Finally something about 신혼부부를위한 신혼부를 만드는 방법.

  31. Your own stuffs excellent. At all times maintain it up!

  32. does lexapro help with anxiety escitalopram twice a day best time of day

  33. Thank you ever so for you blog article.Really looking forward to read more. Great.

  34. Aw, this was an incredibly good post. Taking a few minutes and actual effort to make a very good articleÖ but what can I sayÖ I procrastinate a lot and don’t manage to get anything done.

  35. purchase xenical pills buy orlistat pill diltiazem 180mg usa

  36. This is one awesome article. Really Cool.

  37. order acyclovir buy acyclovir 400mg order allopurinol 100mg

  38. I am continually impressed by your ability to delve into subjects with grace and clarity. Your articles are both informative and enjoyable to read, a rare combination. Your blog is a valuable resource, and I am sincerely grateful for it.

  39. I simply wanted to convey how much I’ve gleaned from this article. Your meticulous research and clear explanations make the information accessible to all readers. It’s abundantly clear that you’re committed to providing valuable content.

  40. Your passion and dedication to your craft radiate through every article. Your positive energy is infectious, and it’s evident that you genuinely care about your readers’ experience. Your blog brightens my day!

  41. Your blog is a true gem in the vast expanse of the online world. Your consistent delivery of high-quality content is truly commendable. Thank you for consistently going above and beyond in providing valuable insights. Keep up the fantastic work!

  42. This article resonated with me on a personal level. Your ability to emotionally connect with your audience is truly commendable. Your words are not only informative but also heartwarming. Thank you for sharing your insights.

  43. order rosuvastatin generic purchase zetia ezetimibe us

  44. I must applaud your talent for simplifying complex topics. Your ability to convey intricate ideas in such a relatable manner is admirable. You’ve made learning enjoyable and accessible for many, and I deeply appreciate that.

  45. I am continually impressed by your ability to delve into subjects with grace and clarity. Your articles are both informative and enjoyable to read, a rare combination. Your blog is a valuable resource, and I am sincerely grateful for it.

  46. This article resonated with me on a personal level. Your ability to emotionally connect with your audience is truly commendable. Your words are not only informative but also heartwarming. Thank you for sharing your insights.

  47. I am continually impressed by your ability to delve into subjects with grace and clarity. Your articles are both informative and enjoyable to read, a rare combination. Your blog is a valuable resource, and I am sincerely grateful for it.

  48. domperidone order online motilium canada sumycin 250mg over the counter

  49. Ismaeladent

    Aviator Spribe играть на Mac казино
    Bravo, seems to me, is a magnificent phrase
    Добро пожаловать в захватывающий мир авиаторов! Aviator – это увлекательная игра, которая позволит вам окунуться в атмосферу боевых действий на небе. Необычные графика и захватывающий сюжет сделают ваше путешествие по воздуху неповторимым.

    Наслаждайтесь игрой в Авиатор Спраб и выигрывайте крупные денежные призы!
    Aviator игра позволит вам почувствовать себя настоящим пилотом. Вам предстоит совершить невероятные маневры, выполнять сложные задания и сражаться с противниками. Улучшайте свой самолет, чтобы быть готовым к любым ситуациям и становиться настоящим мастером.
    Основные особенности Aviator краш игры:
    1. Реалистичная графика и физика – благодаря передовой графике и реалистичной физике вы почувствуете себя настоящим пилотом.
    2. Разнообразные режимы игры и миссии – в Aviator краш игре вы сможете выбрать различные режимы игры, такие как гонки, симулятор полетов и захватывающие воздушные бои. Кроме того, каждая миссия будет предлагать свои собственные вызовы и задачи.
    3. Улучшение и модернизация самолетов – в игре доступны различные модели самолетов, которые можно покупать и улучшать. Вы сможете устанавливать новое оборудование, улучшать двигательность и мощность своего самолета, а также выбирать различные варианты окраски и декорации.
    Aviator краш игра – это возможность испытать себя в роли авиатора и преодолеть все сложности и опасности воздушного пространства. Почувствуйте настоящую свободу и адреналин в Aviator краш игре онлайн!
    Играйте в «Авиатор» в онлайн-казино Pin-Up
    Aviator краш игра онлайн предлагает увлекательную и захватывающую игровую атмосферу, где вы становитесь настоящим авиатором и сражаетесь с самыми опасными искусственными интеллектами.
    В этой игре вы должны показать свое мастерство и смекалку, чтобы преодолеть сложности многочисленных локаций и уровней. Вам предстоит собирать бонусы, уклоняться от препятствий и сражаться с врагами, используя свои навыки пилотирования и стрельбы.
    Каждый уровень игры Aviator краш имеет свою уникальную атмосферу и задачи. Будьте готовы к неожиданностям, так как вас ждут захватывающие повороты сюжета и сложные испытания. Найдите все пути к победе и станьте настоящим героем авиатором!
    Авиатор игра является прекрасным способом провести время и испытать настоящий адреналиновый разряд. Готовы ли вы стать лучшим авиатором? Не упустите свой шанс и начните играть в Aviator краш прямо сейчас!
    Aviator – играй, сражайся, побеждай!
    Aviator Pin Up (Авиатор Пин Ап ) – игра на деньги онлайн Казахстан
    Aviator игра предлагает увлекательное и захватывающее разнообразие врагов и уровней, которые не оставят равнодушными даже самых требовательных геймеров.
    Враги в Aviator краш игре онлайн представлены в самых разных формах и размерах. Здесь вы встретите группы из маленьких и быстрых врагов, а также огромных боссов с мощным вооружением. Разнообразие врагов позволяет игрокам использовать разные тактики и стратегии для победы.
    Кроме того, Aviator игра предлагает разнообразие уровней сложности. Выберите легкий уровень, чтобы насладиться игровым процессом, или вызовите себе настоящий вызов, выбрав экспертный уровень. Независимо от выбранного уровня сложности, вы получите максимум удовольствия от игры и окунетесь в захватывающий мир авиаторов.
    Играйте в Aviator и наслаждайтесь разнообразием врагов и уровней, которые позволят вам почувствовать себя настоящим авиатором.

  50. generic cyclobenzaprine cyclobenzaprine 15mg ca buy generic ozobax over the counter

  51. buy toradol 10mg buy toradol 10mg generic buy colchicine 0.5mg without prescription

  52. Your dedication to sharing knowledge is unmistakable, and your writing style is captivating. Your articles are a pleasure to read, and I consistently come away feeling enriched. Thank you for being a dependable source of inspiration and information.

  53. I am continually impressed by your ability to delve into subjects with grace and clarity. Your articles are both informative and enjoyable to read, a rare combination. Your blog is a valuable resource, and I am sincerely grateful for it.

  54. This article is a true game-changer! Your practical tips and well-thought-out suggestions hold incredible value. I’m eagerly anticipating implementing them. Thank you not only for sharing your expertise but also for making it accessible and easy to apply.

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلیکترۆنییەکەت بڵاوناکرێتەوە. خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *