بەیان نوری
لەگەڵ پیرۆزباییمان لە سەرجەم کرێکارنى جیهان بە گشتى و کرێکارانى کوردستان بە تایبەتى لەم ڕۆژەدا، ئاماری جیهانی لەسەر ژنانی کرێکار (٢٠٢٤-٢٠٢٦) دەخەینەڕوو:
١-ژنان نزیکەی 45.7%ی هێزی کاری گەنجانی جیهانی پێکدەهێنن (تەمەن 16-28 ساڵ)، ئەمەش ئاماژەیە بۆ زیادبوونی بەرچاو لە بەشداریکردنی ژنان لە بازاڕی کاردا بە بەراورد بە نەوەکانی پێشوو.
٢-بەپێی ڕاپۆرتی جیهانی جیاوازى نێوان هه ردوو ڕەگەز لە ساڵی ٢٠٢٥، تەنها نزیکەی ٦٠.٧%ی کەلێنی ئابووری نێوان ژن و پیاو لە ئاستی جیهانیدا پڕکراوەتەوە، واتە جیاوازییەکی بەرچاو لە هەلی کار و کرێ و پلەبەرزکردنەوەدا بەردەوامە.
٣-ژنان بە تێکڕا نزیکەی ١٠ کاتژمێر زیاتر لە هەفتەیەکدا (بە مووچە و بێ مووچە) لە پیاوان لە جیهاندا کاردەکەن، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا داهاتێکى کەمتر وەردەگرن.
٤-ژنان لە سەرانسەری جیهاندا هێشتا تەنها نزیکەی ٦١%ی داهاتی پیاوان بەدەستدەهێنن لەکاتی بەراوردکردنی کاری مووچەخۆر.
٥-لێکۆڵینەوەکانی ئەم دواییە ئاماژە بەوە دەکەن کە ژنان زیاتر بەرەوڕووی کاریگەرییەکانی زیرەکی دەستکرد دەبنەوە؛ لەوانەیە سێ هێندە زیاتر لە پیاوان ئەگەری لەدەستدانی کارەکانیان هەبێت بەهۆی گۆڕانکاری دیجیتاڵی.
٦-بەپێی ڕاپۆرتی بانکی نێودەوڵەتی بۆ ساڵی ٢٠٢٦، لە ئاستی جیهانیدا هیچ وڵاتێک یەکسانی یاسایی تەواوى بەدەست نەهێناوە کە گەرەنتی بەشداریکردنی تەواوی ئابوری ژنان بکات.
٧-ئەو بوارى کارانەى کە پەیوەستە بە خێزانەوە تا ئێستا کرێکارى ئافرەتان دوو ئەوەندەى ژمارە کرێکارانى پیاون لەسەر ئاستى جیهاندا.(ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ فیترەتى ئافرەتان).
٨-ئامارەکانى یەکێتى ئەوروپا وا نیشان دەدەن کە سێیەکى ئافرەتانى کرێکار لە شوێنى کاریاندا ڕووبەڕوى توندوتیژى بونەتەوە.ئەم توندوتیژییە لە سەرجەم وڵاتانى جیهاندا هەیە، بە شێوەیەکى زیاتر یان کەمتر لەو ڕێژەیە.
